Asesu

1
00:00:04,875 --> 00:00:07,263
Croeso i'r pedwerydd o'n hadnoddau fideo

2
00:00:07,313 --> 00:00:11,250
sydd wedi'u datblygu i gefnogi sefydliadau
sy'n gweithio mewn gofal cymdeithasol,

3
00:00:11,300 --> 00:00:15,284
i ddeall sut gallan nhw wreiddio dull
recriwtio sy'n seiliedig ar werthoedd.

4
00:00:15,514 --> 00:00:20,312
Yn y fideo hwn byddwn ni'n canolbwyntio
ar elfen 'asesu' o'r Model 5A.

5
00:00:20,527 --> 00:00:24,413
Dangoswn sut gallwch ddefnyddio
gwahanol offer dethol

6
00:00:24,463 --> 00:00:28,250
i asesu ai ymgeiswyr yw'r bobl iawn
ar gyfer eich rolau.

7
00:00:28,750 --> 00:00:32,400
Bydd Louise, o Gyngor Dinas Casnewydd,
yn rhannu ei syniadau hi

8
00:00:32,450 --> 00:00:36,400
am sut i wreiddio gwerthoedd
yn eich prosesau asesu a chyfweld,

9
00:00:36,450 --> 00:00:40,438
a byddwn ni'n clywed am effaith
gadarnhaol hynny yn ei sefydliad.

10
00:00:41,000 --> 00:00:45,788
Cyn i Louise a fi drafod y dull mae
hi wedi'i gymryd, rhown drosolwg i chi

11
00:00:45,838 --> 00:00:49,938
o pam mae'n bwysig cynnwys gwerthoedd
ac ymddygiadau yn eich proses ddethol,

12
00:00:49,988 --> 00:00:54,625
a byddwn ni'n disgrifio rhai o'r gwahanol
ffyrdd o asesu gwerthoedd rhywun.

13
00:00:55,007 --> 00:00:56,913
Os nad ydych chi eisoes wedi gwylio

14
00:00:56,963 --> 00:00:59,413
yr ail fideo recriwtio
sy'n seiliedig ar werthoedd,

15
00:00:59,463 --> 00:01:03,388
sy'n sôn am gam 'mynegi' y broses
recriwtio sy'n seiliedig ar werthoedd,

16
00:01:03,438 --> 00:01:05,500
efallai byddwch chi eisiau
gwylio hwnnw'n gyntaf.

17
00:01:05,813 --> 00:01:07,788
Mae'n bwysig gwneud y gwaith

18
00:01:07,838 --> 00:01:11,163
o ddiffinio a datblygu eich fframwaith
gwerthoedd ac ymddygiadau

19
00:01:11,213 --> 00:01:13,663
cyn i chi feddwl am y ffordd orau o asesu

20
00:01:13,713 --> 00:01:16,588
a yw ymgeiswyr yn meddu ar
y gwerthoedd rydych chi'n eu ceisio.

21
00:01:17,563 --> 00:01:21,688
Mae llawer o sefydliadau'n dibynnu ar
gyfweliadau fel eu hunig offeryn dethol.

22
00:01:21,738 --> 00:01:25,100
Ac wrth 'offeryn dethol', rydyn ni'n
golygu unrhyw weithgaredd neu dasg

23
00:01:25,150 --> 00:01:28,625
rydych chi'n ei rhoi i ymgeisydd
cyn cynnig swydd iddyn nhw,

24
00:01:28,675 --> 00:01:30,438
sy'n asesu eu gwerthoedd,

25
00:01:30,488 --> 00:01:32,438
eu hymddygiadau, eu sgiliau,

26
00:01:32,479 --> 00:01:36,625
eu gwybodaeth, eu cymwyseddau,
a'u haddasrwydd ar gyfer eich rôl.

27
00:01:36,909 --> 00:01:38,288
Ond mae tystiolaeth yn dangos,

28
00:01:38,338 --> 00:01:41,038
pan rydych chi'n defnyddio
ystod o offer dethol gwahanol

29
00:01:41,088 --> 00:01:43,850
ac yn cynnwys gwahanol bobl
yn y broses recriwtio,

30
00:01:43,900 --> 00:01:46,500
eich bod chi'n fwy tebygol
o recriwtio'r person iawn.

31
00:01:46,838 --> 00:01:50,563
A hefyd rydych chi'n rhoi cyfle
i'r person ddangos ei botensial

32
00:01:50,613 --> 00:01:53,375
i wahanol bobl ac mewn gwahanol ffyrdd.

33
00:01:53,490 --> 00:01:58,313
Ac felly mae'n gwneud y recriwtio
yn fwy cynhwysol a chyfiawn.

34
00:01:59,188 --> 00:02:03,063
Gall fod yn heriol i gyflogwyr
ddod o hyd i'r amser

35
00:02:03,113 --> 00:02:06,188
i gynnwys mwy o bobl
neu i roi mwy o amser

36
00:02:06,238 --> 00:02:08,425
i gyfweld ac asesu ymgeiswyr,

37
00:02:08,476 --> 00:02:11,038
felly gall ceisio
dod o hyd i ffyrdd creadigol,

38
00:02:11,088 --> 00:02:14,125
fel ffyrdd o gynnwys plant
a phobl ifanc yn y broses,

39
00:02:14,166 --> 00:02:17,750
a hyfforddi llawer o staff gwahanol
i fod yn rhan o'r recriwtio,

40
00:02:17,800 --> 00:02:19,562
fod yn help gyda'r heriau hyn.

41
00:02:20,213 --> 00:02:23,988
Gall gwerthoedd gael eu hasesu
drwy wahanol fathau o offer dethol,

42
00:02:24,038 --> 00:02:26,075
fel cyfweliadau
sy'n seiliedig ar werthoedd,

43
00:02:26,125 --> 00:02:28,688
gweithgareddau ysgrifenedig,
chwarae rôl,

44
00:02:28,738 --> 00:02:30,538
arsylwi ar arferion gwaith,

45
00:02:30,588 --> 00:02:33,313
a gweithgareddau sy'n cynnwys
plant a phobl ifanc.

46
00:02:34,000 --> 00:02:37,250
Pan ymunais i â'r NSPCC yn 2002,

47
00:02:37,300 --> 00:02:40,900
fy mlaenoriaeth oedd datblygu
dull cyfweld sy'n seiliedig ar werthoedd,

48
00:02:40,950 --> 00:02:43,750
dull oedd yn bwrw ymlaen
ag argymhellion adroddiad Warner,

49
00:02:43,800 --> 00:02:47,483
'Choosing with Care',
wnaethon ni ei drafod yn y fideo cyntaf.

50
00:02:47,938 --> 00:02:52,225
Ers dros 20 mlynedd bellach, dw i wedi
bod yn dysgu'r dull hwn o gyfweld mewn

51
00:02:52,275 --> 00:02:56,688
ystod eang o sefydliadau sy'n gweithio
gyda phlant ac oedolion agored i niwed.

52
00:02:56,738 --> 00:02:59,813
A dw i wedi gweld effaith cyfweld
sy'n seiliedig ar werthoedd

53
00:02:59,863 --> 00:03:02,038
ar drawsnewid timau a diwylliannau,

54
00:03:02,088 --> 00:03:05,063
drwy sicrhau bod pawb
sy'n ymuno â'r tîm neu'r gwasanaeth

55
00:03:05,113 --> 00:03:09,438
yn rhannu'r gwerthoedd a'r ymddygiadau
sydd wedi'u nodi fel rhai pwysig.

56
00:03:10,000 --> 00:03:12,350
Mae cyfweld sy'n seiliedig ar werthoedd
yn ffordd wych

57
00:03:12,400 --> 00:03:14,288
o ddarganfod gwerthoedd ymgeiswyr

58
00:03:14,338 --> 00:03:16,875
mewn sgwrs anffurfiol, strwythuredig,

59
00:03:16,925 --> 00:03:21,250
lle mae'r pwyslais ar alluogi'r person
i rannu enghreifftiau amrywiol

60
00:03:21,300 --> 00:03:24,125
i ddangos ble maen nhw
wedi gwireddu eich gwerthoedd.

61
00:03:24,775 --> 00:03:28,813
Dw i am ddweud ychydig
am beth mae cyfweliad fel hyn yn ei olygu.

62
00:03:29,000 --> 00:03:32,100
Mae'n eich galluogi chi 
i ofyn cwestiynau

63
00:03:32,150 --> 00:03:35,375
sy'n seiliedig ar y gwerthoedd 
a'r ymddygiadau rydych chi wedi'u nodi

64
00:03:35,425 --> 00:03:38,188
fel y pwysicaf
a'r mwyaf perthnasol i'r rôl.

65
00:03:38,619 --> 00:03:40,600
Rydych chi'n rhoi cyfle i ymgeiswyr

66
00:03:40,650 --> 00:03:44,413
rannu enghreifftiau o'u gwaith
ac o'u profiad bywyd

67
00:03:44,463 --> 00:03:46,875
sy'n gallu dangos
eu gwerthoedd ar waith.

68
00:03:47,629 --> 00:03:50,938
Rydych chi'n tyrchu drwy
set strwythuredig o gwestiynau

69
00:03:50,988 --> 00:03:53,610
sy'n gwneud i'r cyfweliad
deimlo fel sgwrs,

70
00:03:53,660 --> 00:03:56,395
ac yn galluogi'r ymgeisydd
i rannu ei stori.

71
00:03:56,636 --> 00:04:01,438
Gall hyn fod yn gefnogol iawn
i ymgeiswyr nerfus a llai profiadol.

72
00:04:01,813 --> 00:04:04,100
Weithiau mae pobl yn codi pryder

73
00:04:04,150 --> 00:04:08,207
eu bod nhw wedi clywed na chân nhw ofyn
cwestiynau treiddgar mewn cyfweliadau,

74
00:04:08,257 --> 00:04:10,751
gan fod rhaid trin
pob ymgeisydd yr un fath.

75
00:04:11,063 --> 00:04:13,552
Ond does dim byd
yn y ddeddfwriaeth cydraddoldeb

76
00:04:13,602 --> 00:04:16,250
sy'n eich rhwystro rhag gofyn
cwestiynau treiddgar.

77
00:04:16,438 --> 00:04:20,039
Cyn belled â'ch bod chi'n gofyn
yr un cwestiwn cyntaf i bob ymgeisydd

78
00:04:20,089 --> 00:04:23,813
ac yn tyrchu i'w hatebion,
i'w galluogi i rannu eu profiad

79
00:04:23,863 --> 00:04:27,688
mewn ffordd sy'n berthnasol i'r meini
prawf rydych chi'n eu hasesu yn eu herbyn,

80
00:04:27,738 --> 00:04:32,763
gall hyn fod yn ffordd fwy cyfiawn
o ateb dewisiadau cyfathrebu ymgeiswyr

81
00:04:32,813 --> 00:04:35,507
a rhoi cyfle i bob ymgeisydd ddisgleirio.

82
00:04:35,684 --> 00:04:37,663
Ac felly, mewn cyfweliad gwerthoedd,

83
00:04:37,713 --> 00:04:41,938
mae'n bwysig datblygu meini prawf clir
yn seiliedig ar werthoedd ac ymddygiadau,

84
00:04:41,988 --> 00:04:44,475
fel gallwch chi asesu atebion ymgeiswyr

85
00:04:44,525 --> 00:04:47,580
a defnyddio hyn fel tystiolaeth
o'ch penderfyniadau recriwtio.

86
00:04:48,250 --> 00:04:51,625
Rydyn ni'n mynd i glywed nawr
gan Louise, o Gyngor Dinas Casnewydd,

87
00:04:51,675 --> 00:04:54,813
am sut mae hi wedi gwneud
recriwtio sy'n seiliedig ar werthoedd

88
00:04:54,863 --> 00:04:57,688
yn rhan bwysig o'i dull recriwtio.

89
00:04:58,250 --> 00:05:01,229
Croeso, Lou. Diolch yn fawr iawn
am fod gyda ni heddiw.

90
00:05:01,391 --> 00:05:02,625
Diolch, Kerry.

91
00:05:03,088 --> 00:05:06,625
Alla i ddechrau drwy ofyn i chi
ddweud ychydig am eich rôl,

92
00:05:06,675 --> 00:05:10,563
a pham rydych chi wedi edrych ar ddulliau
recriwtio sy'n seiliedig ar werthoedd?

93
00:05:11,188 --> 00:05:14,663
Rheolwr gwasanaeth ydw i o fewn
Gwasanaethau Plant

94
00:05:14,713 --> 00:05:18,157
yng Nghyngor Dinas Casnewydd,
ac mae gyda fi gyfrifoldeb

95
00:05:18,207 --> 00:05:21,063
dros ein cartrefi plant
a'n gwasanaethau maethu.

96
00:05:21,104 --> 00:05:25,813
Mae gan Gasnewydd nifer fach
o gartrefi plant sefydledig yn barod,

97
00:05:25,863 --> 00:05:29,625
ond gydag agenda Llywodraeth Cymru
i ddileu elw o ofal plant,

98
00:05:29,675 --> 00:05:32,188
ro'n ni wedi dewis
ehangu ein darpariaeth fewnol.

99
00:05:32,250 --> 00:05:34,434
Roedd hynny'n golygu
ehangu'n gyflym iawn,

100
00:05:34,484 --> 00:05:37,569
a bu'n rhaid i ni gyflogi nifer
o dimau ar draws y ddinas.

101
00:05:37,610 --> 00:05:39,100
Ro'n ni eisiau sicrhau,

102
00:05:39,150 --> 00:05:43,088
yn ogystal â denu'r rhai oedd
â phrofiad blaenorol o'r rôl yn barod,

103
00:05:43,138 --> 00:05:46,375
ein bod ni'n gallu recriwtio pobl
oedd â'r gwerthoedd sylfaenol,

104
00:05:46,425 --> 00:05:50,063
gan wybod, gyda'r sylfaen honno,
y gallen ni gynnig hyfforddiant a chymorth

105
00:05:50,104 --> 00:05:53,608
i sicrhau eu bod nhw'n datblygu'r
sgiliau a'r offer i gyflawni'r rôl.

106
00:05:54,249 --> 00:05:57,288
Gwych. A gwnaethon ni gyfarfod
pan ddaethoch chi i un o fy ngweithdai

107
00:05:57,338 --> 00:06:00,413
i Ofal Cymdeithasol Cymru,
ac ro'n ni'n edrych ar

108
00:06:00,463 --> 00:06:05,125
sut gallai gofal preswyl plant ddilyn
recriwtio sy'n seiliedig ar werthoedd.

109
00:06:05,175 --> 00:06:09,350
Tybed allech chi ddweud ychydig
am beth gymeroch chi o'r gweithdy

110
00:06:09,400 --> 00:06:12,450
a beth rydych chi wedi gallu
ei roi ar waith yn eich lleoliad?

111
00:06:12,500 --> 00:06:14,100
Ie. Roedd yn wych,

112
00:06:14,150 --> 00:06:18,575
achos rhoddodd e wir gyfle i mi
fyfyrio ar beth oedd gyda ni ar waith,

113
00:06:18,625 --> 00:06:23,188
ac adolygu pethau'n gyfan gwbl,
o'n disgrifiadau swydd a'n hysbysebion,

114
00:06:23,238 --> 00:06:25,588
a meddwl go iawn
am sut rydyn ni'n cyfweld.

115
00:06:25,750 --> 00:06:29,163
Roedd lot o'r hyn roeddech chi'n
ei roi i ni yn wir ddefnyddiol,

116
00:06:29,213 --> 00:06:31,713
ac roedd cael cyfle hefyd

117
00:06:31,763 --> 00:06:34,663
i roi cynnig ar rai
o'r tasgau yn yr hyfforddiant

118
00:06:34,713 --> 00:06:36,788
sy'n gallu cael eu defnyddio i gyfweld

119
00:06:36,838 --> 00:06:39,875
yn wych, achos rydyn ni wedi
rhoi rhai ohonynt ar waith ers hynny.

120
00:06:40,298 --> 00:06:43,825
Gwych. A phan ddechreuoch chi
roi rhai o'r pethau hynny ar waith,

121
00:06:43,875 --> 00:06:48,563
beth ddysgoch chi o recriwtio'n
seiliedig ar werthoedd am y tro cyntaf,

122
00:06:48,613 --> 00:06:53,063
ac oes unrhyw beth rydych chi
wedi'i newid neu ei ychwanegu at y broses?

123
00:06:53,625 --> 00:06:55,125
Oes, mae yna.

124
00:06:56,243 --> 00:07:01,813
Y prif beth i ni yw ein bod ni
wedi ymestyn ein cyfweliad a'n hasesiad

125
00:07:01,863 --> 00:07:04,538
i gynnwys mwy na dim ond
cwestiynau ac atebion.

126
00:07:04,588 --> 00:07:07,138
Felly mae wedi dod
yn debycach i ganolfan asesu,

127
00:07:07,188 --> 00:07:10,250
i allu cael y gorau posib
allan o ymgeiswyr.

128
00:07:11,813 --> 00:07:12,975
Er enghraifft,

129
00:07:13,025 --> 00:07:16,325
prynais y cardiau gwerthoedd
gafodd eu defnyddio ar eich hyfforddiant,

130
00:07:16,375 --> 00:07:18,413
a chwpanau a bandiau elastig,

131
00:07:19,000 --> 00:07:21,750
ac rydyn ni wedi defnyddio'r rheini
mewn ychydig o ffyrdd gwahanol

132
00:07:21,800 --> 00:07:26,375
i helpu ymgeiswyr i adlewyrchu eu
gwerthoedd craidd i ni yn ystod y broses.

133
00:07:26,588 --> 00:07:29,100
Fel rhan o'n diwrnodau cyfweld hefyd,

134
00:07:29,150 --> 00:07:31,000
mae gyda ni chwarae rôl,

135
00:07:31,050 --> 00:07:33,838
ac rydyn ni wedi dod
â phobl â phrofiad o ofal,

136
00:07:33,888 --> 00:07:36,700
gofalwyr maeth
ac ystod o bobl eraill i mewn,

137
00:07:36,750 --> 00:07:40,600
fel y dywedoch chi,
i wir wella'r broses

138
00:07:40,650 --> 00:07:45,441
tu hwnt i banel cwestiwn ac ateb
gyda'u rheolwr llinell ac un arall.

139
00:07:46,063 --> 00:07:49,438
Mae'n swnio'n wych, eich bod chi
wedi rhoi cynnig ar gymaint o bethau.

140
00:07:49,488 --> 00:07:52,188
Tybed, dw i'n gwybod
eich bod chi'n gynnar iawn arni,

141
00:07:52,238 --> 00:07:54,313
ond ydych chi wedi gweld
unrhyw effaith eto

142
00:07:54,375 --> 00:07:56,850
ers i chi fod yn recriwtio
yn seiliedig ar werthoedd?

143
00:07:56,900 --> 00:08:00,000
Yn bendant, achos dw i'n meddwl,
wrth roi hyn ar waith,

144
00:08:00,050 --> 00:08:02,438
ein bod ni wedi ffeindio
aelodau tîm ardderchog

145
00:08:02,488 --> 00:08:05,288
fyddai efallai heb ddisgleirio
yn yr un ffordd

146
00:08:05,338 --> 00:08:08,325
mewn fformat cyfweliad
cwestiwn ac ateb a sgorio,

147
00:08:08,375 --> 00:08:11,625
felly mae wedi bod
yn werthfawr iawn yn hynny o beth.

148
00:08:12,213 --> 00:08:13,450
Ffantastig.

149
00:08:13,500 --> 00:08:17,125
Dw i wir yn gwerthfawrogi clywed
am yr enghreifftiau wnaethoch chi rannu.

150
00:08:17,175 --> 00:08:18,913
Petai rhywun yn gwylio hyn

151
00:08:18,963 --> 00:08:23,304
ac eisiau dechrau meddwl am sut i ddechrau
ar recriwtio sy'n seiliedig ar werthoedd

152
00:08:23,354 --> 00:08:26,913
a rhoi'r gwerthoedd 
yn eu diwrnodau recriwtio ac asesu,

153
00:08:27,063 --> 00:08:29,975
oes gyda chi gwpl o brif awgrymiadau
i'w rhoi iddyn nhw,

154
00:08:30,025 --> 00:08:32,371
ar sail eich profiad chi hyd yn hyn?

155
00:08:33,125 --> 00:08:38,325
Byddwn i'n annog pobl i ddefnyddio'r
hyfforddiant a'r adnoddau sydd ar gael

156
00:08:38,375 --> 00:08:43,625
i ddeall yn llawn sut i gyd-blethu
hyn â'ch prosesau presennol.

157
00:08:44,338 --> 00:08:49,475
A dw i'n meddwl, byddwch yn agored
i ddeall bod yna bobl ffantastig o gwmpas

158
00:08:49,525 --> 00:08:54,538
sydd ddim o reidrwydd â'r profiad
a'r cymwysterau blaenorol,

159
00:08:54,588 --> 00:08:57,375
ond sy'n gallu gwneud aelodau tîm
gwirioneddol ardderchog.

160
00:08:57,738 --> 00:09:00,413
Mae'n bwysig hefyd cydbwyso pethau,

161
00:09:00,463 --> 00:09:04,063
a chofio bod angen
y profiad hwnnw yn y tîm,

162
00:09:04,650 --> 00:09:07,875
ond gall cyfuniad
fod yn wirioneddol ardderchog.

163
00:09:09,026 --> 00:09:12,364
Anhygoel. Diolch yn fawr iawn
am rannu'r enghreifftiau yna.

164
00:09:12,563 --> 00:09:16,288
Dw i eisiau gorffen y fideo hwn
gyda rhai myfyrdodau

165
00:09:16,338 --> 00:09:19,413
i'ch ysbrydoli ar ôl clywed am
y gwaith mae Lou wedi'i wneud

166
00:09:19,463 --> 00:09:21,975
a hefyd y gwaith rydyn ni
wedi sôn amdano heddiw

167
00:09:22,025 --> 00:09:23,913
o ran sut i wir wreiddio

168
00:09:23,963 --> 00:09:27,000
gwerthoedd ac ymddygiadau
yn eich proses asesu a recriwtio.

169
00:09:27,050 --> 00:09:28,288
Felly, jyst i orffen,

170
00:09:28,338 --> 00:09:31,938
dyma dri chwestiwn i fyfyrio arnyn nhw 
ar ôl gwrando arnon ni heddiw.

171
00:09:31,988 --> 00:09:34,788
Y cwestiwn cyntaf yw, sut mae'ch
gwerthoedd a'ch ymddygiadau chi

172
00:09:34,838 --> 00:09:37,750
yn cael eu hasesu yn eich
proses recriwtio ar hyn o bryd?

173
00:09:38,177 --> 00:09:41,663
Wedyn, pa mor effeithiol rydych chi'n 
teimlo eich bod chi'n adnabod pobl

174
00:09:41,713 --> 00:09:44,850
sydd â'r gwerthoedd a'r ymddygiadau
sy'n sicrhau eu bod nhw'n gallu llwyddo

175
00:09:44,900 --> 00:09:46,688
a bod yn hapus mewn rolau?

176
00:09:46,938 --> 00:09:49,938
Ac yn olaf, beth sydd angen
i chi ei wneud nesaf

177
00:09:49,988 --> 00:09:55,125
i ddatblygu neu ailddatblygu eich dull chi
ar gyfer eich diwrnodau asesu a chyfweld,

178
00:09:55,175 --> 00:09:57,600
fel eich bod chi'n gallu
adnabod y bobl hynny

179
00:09:57,650 --> 00:10:00,975
fydd yn dod â'r gwerthoedd,
yr ymddygiadau a'r agwedd

180
00:10:01,025 --> 00:10:04,688
fydd yn gwneud yn siŵr eu bod nhw'n 
hapus ac yn effeithiol yn eu rolau.

181
00:10:05,063 --> 00:10:07,688
Diolch am gymryd yr amser
i wylio'r fideo hwn

182
00:10:07,738 --> 00:10:10,400
ac i ddysgu sut i asesu
gwerthoedd ymgeiswyr.

183
00:10:10,450 --> 00:10:13,688
A diolch enfawr i Lou
am rannu ei phrofiad

184
00:10:13,738 --> 00:10:15,313
a'i phrif awgrymiadau gyda ni.

185
00:10:15,500 --> 00:10:19,563
Ymunwch â ni yn y fideo nesaf,
i archwilio sut i wreiddio gwerthoedd

186
00:10:19,613 --> 00:10:21,852
yn eich cyfnod sefydlu,
eich goruchwyliaeth

187
00:10:21,902 --> 00:10:23,938
a'ch rheoli staff newydd 
o ddydd i ddydd.