Asesu gwerthoedd yn eich proses ddethol ar gyfer gofal cymdeithasol preswyl i blant

Mae llawer o sefydliadau'n dibynnu ar gyfweliadau fel eu hunig offeryn dethol.

Ond pan fyddwch chi'n defnyddio gwahanol offer dethol, ac yn cynnwys gwahanol bobl yn y broses recriwtio, rydych chi'n fwy tebygol o recriwtio'r person cywir ar gyfer eich rôl.

Mae hyn oherwydd eich bod chi'n rhoi cyfle i'r person ddangos ei botensial i wahanol aseswyr ac mewn gwahanol ffyrdd.

Gall fod yn heriol i gyflogwyr ddod o hyd i amser i gynnwys mwy o bobl neu fuddsoddi mwy o amser mewn asesu ymgeiswyr. Felly gall bod yn greadigol helpu gyda'r heriau hyn.

Megis cynnwys plant a phobl ifanc yn briodol, a hyfforddi eich staff ar sut i fod yn rhan o recriwtio.

Maen nhw’n weithgareddau ac ymarferion gwahanol y gallwch eu defnyddio i ddysgu am werthoedd, ymddygiadau, sgiliau a chymwyseddau ymgeiswyr. Maent yn eich galluogi i ddarganfod pwy sy'n debygol o fod yn llwyddiannus ac yn hapus yn eich rôl ac yn eich gweithle.

Gallwch ddefnyddio llawer o offer gwahanol i asesu gwerthoedd, gan gynnwys:

• cyfweliadau sy'n seiliedig ar werthoedd 
• gweithgareddau ysgrifenedig 
• treialon gwaith  
• cyfarfodydd gyda'r plant a'r bobl ifanc y byddant yn eu cefnogi.

Gallai diwrnod asesu syml gynnwys tri ymarfer gwahanol fel cyfweliad, ymarfer ysgrifenedig ac ymarfer rhyngweithio. 

Byddai ymgeiswyr yn cael eu gweld gan fwy nag un cyfwelydd neu asesydd. Dyma'r ffordd fwyaf effeithiol o ddewis yr ymgeiswyr cywir, yn hytrach na dibynnu ar gyfweliad yn unig. 

Dechreuwch drwy edrych ar eich fframwaith gwerthoedd ac ymddygiadau, eich disgrifiad swydd, a manyleb y person. Gofynnwch i chi'ch hun :

• beth sy'n gwneud y gwahaniaeth rhwng perfformiad da a gwael yn y rôl?
• beth yw'r gwerthoedd a'r ymddygiadau allweddol sydd eu hangen arnoch yn y rôl?

Er enghraifft, dychmygwch mai dyma eich ymddygiadau a'ch gwerthoedd :

• canolbwyntio ar y plentyn: rhoi plant a phobl ifanc wrth wraidd popeth a wnewch
• parch a thosturi: trin pawb â thosturi a pharch
• uniondeb a chyfrifoldeb: bod yn agored ac yn ddibynadwy a chymryd cyfrifoldeb am bopeth a ddywedwch ag a wnewch
• gwaith tîm: gweithio gydag eraill i gyflawni'r canlyniadau gorau i blant a phobl ifanc.

Yna diffiniwch y rhain o ran dangosyddion cadarnhaol a negyddol o'r hyn y byddai aseswyr yn disgwyl ei weld – a pheidio â'i weld – gan ymgeiswyr ar gyfer pob ymarfer. 

Dyma fydd y meini prawf i asesu eich holl ymgeiswyr yn eu herbyn ac mae'n golygu y byddant yn gallu asesu'r holl ymgeiswyr yn deg.

Dylai'r rhain fod yn gysylltiedig â'ch gwerthoedd ac ymddygiadau y dylech fod wedi'u diffinio yn eich fframwaith gwerthoedd ac ymddygiadau (gweler ein canllawiau ar sut i fynegi eich gwerthoedd). 

Meddyliwch am ofynion y swydd, a beth mae'r swydd yn ei olygu, cyn i chi benderfynu pa offer dethol sydd fwyaf priodol.

Cynlluniwch offer dethol sy'n berthnasol i'r swydd ac sy'n rhoi rhagolwg realistig o'r swydd i ymgeiswyr. Dylech wneud yn siŵr nad ydyn nhw'n anfanteisio ymgeiswyr nad oes ganddyn nhw brofiad na gwybodaeth flaenorol o'r math hwn o waith gyda phlant a phobl ifanc.

Dyma rai enghreifftiau o offer dethol y gallech eu defnyddio.

Meddyliwch am sut y byddwch yn asesu gwerthoedd ymgeiswyr yn erbyn y meini prawf ym mhob ymarfer dethol. 

Gallech ddefnyddio tabl, fel eich bod yn gwybod eich bod yn asesu pob gwerth o leiaf ddwywaith mewn gwahanol ymarferion a gweithgareddau. 

Mae gennym ni enghraifft o'r tabl y gallech ei ddefnyddio. 

Mae'n dangos y gwahanol werthoedd ac ymddygiadau yn y golofn gyntaf a'r offeryn asesu ar hyd y rhes gyntaf. Mae croes yn y blwch i ddangos pa werth sy'n cael ei asesu ym mhob ymarfer. 

Gwnewch yn siŵr bod gan bawb sy'n rhan o'r broses ddethol friff clir ar gyfer pob ymarfer, gan gynnwys yr hyn y mae angen i'r ymgeiswyr ei wneud a pha feini prawf y maent yn eu hasesu yn eu herbyn.

Lle bo modd, dylid hyfforddi aseswyr – neu o leiaf eu briffio'n fanwl – i ddeall yr hyn a ddisgwylir ganddyn nhw pan fyddan nhw’n asesu ymgeiswyr.

Dylech ddatblygu graddfa raddio i'w defnyddio'n gyson ar gyfer pob ymarfer, fel y gallwch gymharu perfformiad ymgeiswyr ar draws gwahanol ymarferion. Mae Cymdeithas Seicolegol Prydain yn argymell defnyddio graddfa rhwng 5 a 7 pwynt.

Er enghraifft:

1. anfoddhaol
2. islaw boddhaol
3. boddhaol
4. da
5. rhagorol.

Cyn y diwrnod, dylech rannu manylion yr hyn a fydd yn digwydd yn ystod y broses recriwtio gyda'r ymgeiswyr.

Dylech gynnwys unrhyw wybodaeth sydd ei hangen arnyn nhw i baratoi ar gyfer yr asesiadau.

Dylech ofyn i ymgeiswyr a oes angen unrhyw addasiadau rhesymol iddyn nhw gael eu gwneud i ddiwrnod yr asesiad, fel y gallant gymryd rhan lawn.

Dylech gynllunio logisteg y dydd i wneud yn siŵr bod gennych ddigon o ystafelloedd ac aelodau staff ar gael i asesu ymgeiswyr. 

Mae'n dda cael amserlen ar gyfer pob ymgeisydd fel eu bod nhw'n gwybod beth maen nhw'n ei wneud a ble mae angen iddyn nhw fod. 

Gall yr aseswyr ddefnyddio eu hamserlen eu hunain i gadw golwg ar bwy maen nhw'n ei weld ar wahanol adegau yn ystod y dydd.

Mae gennym ni dempled enghreifftiol o amserlen i chi lawrlwytho. 

Mae'r golofn gyntaf yn rhestru'r amser, yr ail golofn yr ymarfer, y drydedd golofn yr ystafell, y bedwaredd golofn yr asesydd.