Mae staff Lleiafrifol Ethnig yn cael eu tangynrychioli mewn rolau rheoli yn y gweithlu gofal cymdeithasol yng Nghymru, ac mae llawer yn dweud bod angen mwy o hyfforddiant arnynt i symud ymlaen yn eu gyrfa. Dyma rai o'r canfyddiadau diweddaraf o'n hadroddiad Safon Cydraddoldeb Hil y Gweithlu.
Ar y cyd â Llywodraeth Cymru, heddiw rydyn ni wedi cyhoeddi ail adroddiad blynyddol Safon Cydraddoldeb Hil y Gweithlu (SCHG) gofal cymdeithasol. Mae'r adroddiad hwn yn helpu i fonitro profiad pobl Ddu, Asiaidd a Lleiafrifol Ethnig sy'n gweithio ym maes iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru.
Yng Nghymru, mae 7.2 y cant o reolwyr gofal cymdeithasol o gefndir Lleiafrifol Ethnig, ac o'r rhain, mae pump y cant yn fenywod.
Mae’r adroddiad yn canfod:
- fod staff Lleiafrifol Ethnig yn fwy tebygol o brofi naill ai bwlio, gwahaniaethu neu aflonyddu gan y cyhoedd neu bobl sy'n defnyddio gofal a chefnogaeth na'u cydweithwyr Gwyn
- yn gyffredinol, roedd cyfeiriadau ac amseru addasrwydd i ymarfer yr un peth i staff Gwyn a Lleiafrifol Ethnig, sy'n welliant o ganfyddiadau'r llynedd
- fod staff Lleiafrifol Ethnig ddwywaith yn fwy tebygol o geisio dilyniant gyrfa, ond mae rhai rhwystrau strwythurol (fel llwybrau dilyniant, nawdd a mynediad i hyfforddiant) a gwahaniaethu yn creu rhwystrau.
Y llynedd, roedd 66,454 o bobl wedi cofrestru fel staff gofal cymdeithasol proffesiynol yng Nghymru. O'r gweithlu cofrestredig, roedd 72.8 y cant yn Wyn, a 22.8 y cant yn Ddu, Asiaidd a Lleiafrifol Ethnig. Dewisodd y gweithlu sy'n weddill (4.4 y cant) i beidio â rhannu eu hethnigrwydd.
Fe wnaeth yr adroddiad chwe argymhelliad i arweinwyr, rheolwyr a sefydliadau i gefnogi cyfle cyfartal ar draws gofal cymdeithasol yng Nghymru. Maen nhw’n cynnwys:
- canolbwyntio ar ddilyniant, ac nid cynrychiolaeth yn unig drwy osod nodau mesuradwy ar gyfer amrywiaeth arweinyddiaeth i ddilyn cynnydd
- adolygu prosesau recriwtio a dyrchafiad i wneud yn siŵr eu bod yn dryloyw, yn deg ac yn rhydd o ragfarn systemig
- cryfhau dulliau o fynd i'r afael â hiliaeth a gwahaniaethu, yn enwedig gan aelodau o'r cyhoedd a phobl sy'n defnyddio gwasanaethau, trwy brosesau adrodd clir a diwylliant dioddefgarwch cryf.
Dywedodd Sarah McCarty, ein Prif Weithredwr: “Mae hiliaeth yn, a bydd bob amser, yn annerbyniol. Mae staff gofal cymdeithasol yn ymuno â'r proffesiwn i helpu, cefnogi a gwneud gwahaniaeth cadarnhaol i fywydau unigolion. Maen nhw wedi ymrwymo i helpu pobl ac mae ganddynt hawl sylfaenol i gael eu trin â pharch. Mae’n annerbyniol nad yw llawer o staff Lleiafrifol Ethnig yn cael eu trin yn deg gan y rhai maen nhw’n eu cefnogi.
“Mae'r adroddiad hwn yn helpu i adeiladu ein dealltwriaeth o'r profiadau a'r heriau sy'n wynebu'r gweithlu. Rydyn ni wedi ymrwymo i barhau â'n gwaith gyda Llywodraeth Cymru, partneriaid a chyflogwyr i fynd i'r afael â'r rhwystrau a'u chwalu, a chefnogi cyfle cyfartal i bob gweithiwr gofal cymdeithasol yng Nghymru.”
Cefnogi dilyniant i weithwyr Du, Asiaidd a Lleiafrifol Ethnig mewn gofal cymdeithasol
Dros y flwyddyn ddiwethaf, rydyn ni wedi bod yn cynnal Rhaglen Datblygu Arweinyddiaeth Lleiafrifoedd Ethnig pwrpasol, wedi'i chyd-ddylunio gyda phobl sydd â phrofiad bywyd. Mae wedi'i gynllunio i gefnogi pobl o gefndiroedd Lleiafrifoedd Ethnig i gymryd eu camau cyntaf i rolau arwain a rheoli.
Mae’r adborth gan gyfranogwyr wedi bod yn hynod gadarnhaol, gyda llawer yn adrodd cynnydd mewn hyder, a’r cymhelliant i wneud cais am gyfleoedd dilyniant gyrfa a rolau arweinyddiaeth.
Mae'r Rhaglen Datblygu Arweinyddiaeth yn rhan o'n gwaith ehangach i greu sector gofal cymdeithasol gwrth-hiliol. Mae hyn wedi'i ategu gan ddiweddariadau i'n Cod Ymarfer Proffesiynol, sy'n cynnwys gofyniad gweithredol i weithwyr gofal cymdeithasol i herio a/neu adrodd gwahaniaethu. Mae'r disgwyliadau hyn yn cael eu cefnogi trwy ein cynnig dysgu a datblygu proffesiynol, gan helpu i adeiladu gweithlu mwy teg, cynhwysol a gwrth-hiliol.