Gwybodaeth am y Codau Ymarfer Proffesiynol ar gyfer Gofal Cymdeithasol a'u canllawiau ymarfer.
O 1 Gorffennaf 2026, bydd angen i weithwyr ddilyn ein codau newydd.
Beth yw'r Codau Ymarfer Proffesiynol?
I wneud yn siŵr fod gweithwyr yng Nghymru yn rhoi gofal a chymorth da i chi, mae gennym ni ddau god ymarfer proffesiynol:
- Cod Ymarfer Proffesiynol ar gyfer Gweithwyr Gofal Cymdeithasol
- Cod Ymarfer Proffesiynol ar gyfer Cyfogwyr Gofal Cymdeithasol
Safonau yw'r codau sy'n nodi'r hyn a ddisgwylir gan bobl sy'n gweithio ym maes gofal cymdeithasol, er mwyn helpu i gadw'r cyhoedd yn ddiogel.
✅ Rhaid i bawb sydd wedi cofrestru gyda ni ddilyn y Cod Gweithwyr.
📢Mae'r codau yn newid
Rydyn ni wedi diweddaru ein Codau Ymarfer Proffesiynol ar gyfer gweithwyr a chyflogwyr gofal cymdeithasol yng Nghymru i'w gwneud yn gliriach ac yn haws i'w dilyn.
📆 O 1 Gorffennaf 2026, bydd angen i bawb sy'n gweithio ym maes gofal cymdeithasol yng Nghymru ddilyn y codau newydd.
Beth sydd wedi newid?
Fe wnaethon ni wrando ar adborth, ac rydyn ni wedi gwneud y codau'n symlach ac yn fyrrach. Rydyn ni hefyd wedi diweddaru ein canllawiau ymarfer, sy'n esbonio sut i ddefnyddio’r Cod Gweithwyr mewn ymarfer o ddydd i ddydd.
Nid yw'r safonau ymarfer ac ymddygiad wedi newid.
Beth mae'r Cod Ymarfer Proffesiynol yn ei ddweud
Mae gweithwyr gofal cymdeithasol cofrestredig yn gyfrifol am sicrhau eu bod yn gweithio i'r safonau yn y Cod Gweithwyr. Rhaid iddyn nhw:
- helpu'r bobl maen nhw'n gofalu amdanyn nhw i ddweud a chyflawni'r hyn sy'n bwysig iddyn nhw
- parchu barn, hawliau a dymuniadau unigolion
- cefnogi llesiant unigolion a helpu i'w cadw'n ddiogel
- bod yn onest ac yn ddibynadwy
- bod yn gymwys i wneud eu gwaith yn iawn.
Pwy sy’n gorfod cadw at y Cod Ymarfer Proffesiynol ar gyfer Gweithwyr Gofal Cymdeithasol?
Dylai pob gweithiwr gofal cymdeithasol ddilyn y Cod hyd yn oed os nad oes angen iddyn nhw gofrestru ar hyn o bryd.
Rhaid i weithwyr gofal cymdeithasol sydd wedi’u cofrestru gyda ni ddilyn y Cod i barhau i weithio ym maes gofal cymdeithasol.
Maen nhw'n cynnwys:
- rheolwyr cartrefi gofal i oedolion
- rheolwyr gofal cartref a gweithwyr gofal cartref
- rheolwyr a gweithwyr gofal preswyl i blant
- rheolwyr canolfannau preswyl i deuluoedd
- gweithwyr cymdeithasol a myfyrwyr gwaith cymdeithasol.
- rheolwyr gwasanaethau mabwysiadu
- gweithwyr cartrefi gofal i oedolion
- rheolwyr lleoliadau oedolion
- rheolwyr eiriolaeth sy’n gweithio gyda phlant
- rheolwyr gwasanaethau maeth
- gweithwyr canolfannau preswyl i deuluoedd.
O bryd i'w gilydd, gofynnir i grwpiau eraill Gofrestru gyda ni.
Chwilio rolau swyddi eraill i ddarganfod pwy sydd angen cofrestru.
Y Codau Ymarfer Proffesiynol ar gyfer Gweithwyr a Chyflogwyr Gofal Cymdeithasol
Mae'r codau hyn mewn defnydd tan 1 Gorffennaf 2026.
Y Cod Ymarfer Proffesiynol ar gyfer Gweithwyr Gofal Cymdeithasol
Y Cod Ymarfer Proffesiynol ar gyfer Cyflogwyr Gofal Cymdeithasol
Canllawiau ymarfer
- Y gweithiwr cymdeithasol
- Y gweithiwr gofal preswyl plant
- Y rheolwr gofal cymdeithasol
- Y gweithiwr gofal cartref
- Y gweithiwr gofal cartref i oedolion
Canllawiau esboniadol
Mae canllawiau esboniadol yn rhoi mwy o fanylion am rai o'r egwyddorion yn y canllawiau ymarfer.
Yn dod yn fuan - Codau Ymarfer Proffesiynol newydd
Bydd y codau hyn mewn grym o 1 Gorffennaf 2026.
Y Cod Ymarfer Proffesiynol ar gyfer Gweithwyr Gofal Cymdeithasol
Canllawiau ymarfer
- Gweithwyr a rheolwyr gofal cymdeithasol
- Gweithwyr cymdeithasol - yn dod yn fuan
Y Cod Ymarfer Proffesiynol ar gyfer Cyflogwyr Gofal Cymdeithasol
Codau newydd - pecyn adnoddau defnyddiol
Rydyn ni wedi creu pecyn o adnoddau defnyddiol gallwch chi lawrlwytho, argraffu a rhannu gydag eraill, sy'n cynnwys:
- taflen i weithwyr (Cymraeg | Saesneg)
- taflen i gyflogwyr (Cymraeg | Saesneg)
- poster dwyieithog
- Taflen 'Chi a'ch gweithiwr gofal cymdeithasol', ar gyfer pobl sy'n defnyddio gofal a chymorth (Cymraeg | Saesneg)
- Canllaw i blant a phobl ifanc am bwysigrwydd y Cod (Cymraeg | Saesneg).
Canllawiau cyflym i'r hyn sydd wedi newid
Byddwch yn barod am y codau newydd
Rhwng nawr a 1 Gorffennaf 2026:
Os ydych chi'n weithiwr gofal cymdeithasol neu'n gyflogwr, dylech chi barhau i ddilyn y codau cyfredol. Ymgyfarwyddwch â'r codau newydd fel eich bod yn barod i’w defnyddio o 1 Gorffennaf.
Byddwn ni’n cynnal digwyddiadau fel y gallwch chi ddysgu mwy am y newidiadau a gofyn unrhyw gwestiynau sydd gennych.
O 1 Gorffennaf 2026:
Bydd y codau a'r canllawiau ymarfer cyfredol yn cael eu disodli ac rydyn ni’n disgwyl i bawb weithio i'r codau newydd.
Beth i'w ddisgwyl gan eich gweithiwr gofal cymdeithasol
Mae gweithwyr gofal cymdeithasol yn eich helpu i fyw eich bywyd yn y ffordd rydych chi ei eisiau. Dylen nhwl bob amser ystyried eich llesiant personol a'r hyn sy'n bwysig i chi. Byddant yn cael eu hyfforddi a'u goruchwylio fel y gallant ddarparu gofal a chefnogaeth o ansawdd uchel i chi i'ch helpu i fyw'r bywyd sy'n bwysig i chi.
Darllenwch ein taflen 'Chi a'ch gweithiwr gofal cymdeithasol' i wybod mwy:
Beth allwch chi ei wneud os nad yw eich gweithiwr gofal cymdeithasol yn dilyn y Cod?
Bydd y Cod Ymarfer Proffesiynol yn helpu unigolion sy'n derbyn gofal ac aelodau o'r cyhoedd i ddeall sut y dylai gweithiwr gofal cymdeithasol ymddwyn a sut y dylai cyflogwyr eu helpu i wneud eu gwaith yn dda.
Os oes gennych bryder ynghylch gweithiwr gofal:
- Darllenwch y Cod i ymgyfarwyddo â’r safonau
- Rhannwch eich pryderon â chyflogwr eich gweithiwr gofal a gofyn beth fydd yn ei wneud
- Os nad yw’r cyflogwr yn mynd i’r afael â’ch pryderon, gofynnwch am gopi o’u gweithdrefn gwyno i helpu i chi wybod beth i’w wneud nesaf
- Os yw’r gweithiwr wedi’i gofrestru gyda ni ac nid yw siarad â’r cyflogwr wedi helpu, Codwch eich pryder gyda ni a byddwn yn ateb ichi dros y ffôn neu drwy e-bost yn dibynnu ar eich dewis.
Os ydych chi’n pryderu am safon y gofal a ddarperir gan gwmni neu sefydliad, gallwch gysylltu ag Arolygiaeth Gofal Cymru (AGC) ar 0300 7900 126 neu trwy e-bost agc@llyw.cymru.
Diogelu
Beth i wneud os ydych yn credu bod rhywun yn cael eu cam-drin neu mae rhywun yn eich cam-drin chi
Os ydych yn credu bod rhywun yn cael eu cam-drin neu mae rhywun yn eich cam-drin chi, peidiwch â meddwl bod rhywun arall yn gwneud rhywbeth amdano. Nid oes rhaid i’r gamdriniaeth fod gan weithiwr gofal cymdeithasol yn benodol, fe all fod yn rhywun. Rhannwch eich pryderon gyda pherson mewn awdurdod rydych yn gyffyrddus yn siarad â hwy, er enghraifft:
- Os oes rhywun mewn perygl dybryd deialwch 999
- Arolygiaeth Gofal Cymru (AGC) ar 0300 7900 126
- Os ydych yn credu bod trosedd wedi cyflawni, cysylltwch â’r heddlu ar 101
- Gwefannau Byrddau Diogelu Ranbarthol
- Am fwy o wybodaeth am y cymorth sydd ar gael ewch ar wefan Dewis.Cymru
- Eich Gwasanaethau Cymdeithasol Awdurdod Lleol (neu rif tu allan i oriau).
Cysylltu â ni
Os oes gennych gwestiwn neu os na allwch ddod o hyd i'r hyn yr ydych yn edrych amdano, cysylltwch â ni.