Skip to main content
Hygyrchedd y safle
Gofal a chymorth yn y cartref

Mae Gofal a chymorth yn y cartref yn un o'n tri maes blaenoriaeth ar gyfer gwella gwasanaethau. Dysgwch fwy am y cynllun strategol a pha adnoddau rydyn ni wedi'u datblygu i'w gefnogi.

Beth yw Gofal a chymorth yn y cartref?

Gofynnwyd i ni gan Lywodraeth Cymru i ddod â phobl a sefydliadau at ei gilydd i ddatblygu cynllun strategol pum mlynedd i wella gofal a chymorth yn y cartref yng Nghymru. Mae'r cynllun strategol yn cynnwys gofal a chymorth cartref ar gyfer oedolion a phlant, taliadau uniongyrchol a'r gefnogaeth mae cymunedau a gofalwyr di-dâl yn eu ddarparu. 

Cawson ni bobl at ei gilydd, edrych ar gasgliadau'r ymchwil a gofyn i bobl sy'n byw a gweithio ledled Cymru beth oedd eisiau ei wneud i wella gofal a chymorth yn y cartref. 

Gweithion ni gyda phartneriaid i greu cynllun strategol pum mlynedd sy'n disgrifio yr hyn ddylai ddigwydd fel y gall pobl fyw yn eu cartrefi eu hunain a chael mynediad i ofal a chymorth pryd, ble a sut y mae ei angen arnynt.

Taliadau uniongyrchol: canllaw

Rydym wedi datblygu adnodd ar-lein i wella gwybodaeth am daliadau uniongyrchol ar gyfer ymarferwyr a phobl sy'n eu derbyn. Mae’r taliadau uniongyrchol: canllaw yn cefnogi ymarfer da drwy roi mynediad i wybodaeth hanfodol, astudiaethau achos, data, ac ymchwil am daliadau uniongyrchol.

Ein gwaith i wella gofal a chymorth yn y cartref yng Nghymru

Rydym wedi gweithio gyda phartneriaid i ddatblygu adnoddau penodol i gefnogi gwelliant mewn gofal a chymorth yn y cartref: 

Gwytnwch cymunedol

Buom yn gweithio gyda phartneriaid i ddatblygu adroddiad am wydnwch cymunedol a llesiant yng Nghymru. Mae'n cynnwys egwyddorion drafft i helpu i ddeall sut y gallwn gefnogi datblygu gwytnwch cymunedol. 

Cydbwyso risgiau, hawliau a chyfrifoldebau

Gall cydbwyso risgiau, hawliau a chyfrifoldebau fod yn anodd fel y gwelir risg yn aml fel rhywbeth i'w osgoi a’r reoli gan weithwyr proffesiynol. Mewn gwirionedd, mae cymryd rhai risgiau yn rhan bwysig o fywyd bob dydd sy'n cefnogi pobl i wneud yr hyn sy'n bwysig iddyn nhw - sy'n cynnwys byw yn eu cartrefi eu hunain cyhyd a bo modd. Rydym wedi cynhyrchu adroddiad edrych ar yr hyn mae'r ymchwil yn ei ddweud a sut mae pobl yn cymryd ymagwedd sy'n canolbwyntio ar ganlyniadau i gydbwyso risg, hawliau a chyfrifoldebau.

Caffael gofal cymdeithasol

Mae caffael gofal cymdeithasol yn gymhleth oherwydd bod angen iddo gadw at gyfraith caffael ac egwyddorion megis llais, rheolaeth a chyd-gynhyrchu yn y Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru). Buom yn gweithio gyda'r Bwrdd Comisiynu Cenedlaethol i ddatblygu canllawiau i helpu comisiynwyr gyda’r maes gwaith hwn.

Comisiynu sy'n canolbwyntio ar ganlyniadau

Mae’r Bwrdd Comisiynu Cenedlaethol wedi datblygu pecyn cymorth i helpu comisiynwyr i weithio mewn ffordd sy'n cefnogi canlyniadau llesiant pobl. 

Pecyn cymorth comisiynu gofal cartref sy'n seiliedig ar ganlyniadau

Ymchwil

Mae'r Sefydliad Er Rhagoriaeth mewn Gofal (SCIE) wedi ysgrifennu adolygiad llenyddiaeth, sy'n crynhoi'r ymchwil o gwmpas gofal a chymorth yn y cartref. 

Adnoddau defnyddiol eraill

Yn ogystal â'r rhaglen gwaith gofal a chymorth yn y cartref, rydym wedi cysylltu â gwaith arall sy'n cefnogi llesiant unigolion, gofalwyr a chymunedau. 

Mae Dewis Cymru yn wefan gyda gwybodaeth am grwpiau, sefydliadau a gwasanaethau lleol ledled Cymru sy'n cefnogi unigolion a llesiant cymunedau. 

Gweithio gyda gofalwyr

Mae gennym ystod o adnoddau gyda'r nod o helpu ymarferwyr i weithio'n dda gyda gofalwyr di-dâl i'w cefnogi yn y rôl arwyddocaol iawn maent yn ei chwarae o ran darparu gofal a chymorth yn y cartref. 

Adeiladu Gofal a Chymorth gyda'n Gilydd

Mae cyd-gynhyrchu wrth wraidd gofal a chymorth da yn y cartref. Rydym wedi cynhyrchu llyfryn, Adeiladu Gofal a Chymorth gyda'n Gilydd i helpu pobl i weithio mewn ffordd fwy cyd-gynhyrchiol yn amlach yn eu rolau. Mae'r llyfryn, sy'n seiliedig ar weithdai yn 2017 a 2018, yn rhoi cyngor ac atebion ymarferol gan y bobl sy’n brofiadol yn y maes.

Mae’r Bwrdd Comisiynu Cenedlaethol a'r Fforwm Darparwyr Cenedlaethol yn bartneriaid allweddol, sy’n cefnogi gwelliant mewn gofal a chymorth yn y cartref, yn arbennig o gwmpas comisiynu. 

Mae deall gwerth gofal cymdeithasol i'r economi yn bwysig i’w hystyried i bobl sy'n gwneud penderfyniadau am wariant cyhoeddus. Mae Gwerth Economaidd y Sector Gofal Cymdeithasol i Oedolion - Adroddiad Cymru yn edrych ar werth uniongyrchol gofal cymdeithasol i oedolion i economi Cymru. Mae hefyd yn ystyried ei effaith ehangach, gan gynnwys ar sefydliadau sy'n cyflenwi gwasanaethau i'r sector a grym gwario pobl sy’n cael eu cyflogi yn uniongyrchol ac yn anuniongyrchol ym maes gofal cymdeithasol.

Gweithlu gofal cartref yw'r grŵp diweddaraf i ymaelodi â'n cofrestr o weithwyr proffesiynol gofal cymdeithasol. 

Cofrestru gweithwyr gofal cartref

Mae'r Fframwaith Sefydlu Cymru Gyfan ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol (AWIF) wedi cael ei ddatblygu ar gyfer y gweithlu gofal cymdeithasol. Mae'n rhan bwysig o gofrestru ac yn cyd-fynd yn agos â'r cymwysterau ar gyfer y gweithlu gofal cartref.

Mae cymwysterau ar gyfer gweithlu gofal a chymorth yn y cartref yn cael eu datblygu ar hyn o bryd. Bydd y rhain yn chwarae rhan bwysig mewn cofrestru gweithwyr gofal cartref, ond yn addas ar gyfer swyddi eraill o fewn gofal a chymorth yn y cartref hefyd.

Mae man penodol yng nghynlluniau gofal a chymorth yn y cartref ynghylch tystiolaeth o waith ymchwil academaidd ac seiliedig ar ymarfer. Mae hyn yn cael ei ddatblygu drwy strategaeth a rhaglen o waith ar wahân.

Sut rydyn ni'n trefnu ein gwaith

Mae grŵp yn goruchwylio’r gwaith mae angen ein partneriaid allweddol i’w wneud i roi'r cynllun strategol ar waith, sy’n cael ei grynhoi yn y cynllun gweithredu.

Mae tri is-grŵp sy'n edrych ar rannau o'r cynllun gweithredu sy'n helpu partneriaid i roi diweddariadau cynnydd a chefnogi ei gilydd yn eu gwaith. Maent hefyd yn gyfle i rannu gwybodaeth a dysgu am ein gwaith. Mae'r is-grwpiau yn edrych ar rannau o'r cynllun gweithredu:

Cefnogi llesiant gofalwyr a chymunedau

Mae unigolion, gofalwyr a chymunedau yn allweddol i ofal a chymorth yn y cartref. Mae'r maes gwaith hwn yn canolbwyntio ar sicrhau bod unigolion a gofalwyr yn bartneriaid cyfartal wrth wneud penderfyniadau a bod gofal a chymorth yn y cartref yn cael ei adeiladu o amgylch y cymunedau sydd o bwys i bobl. 

Comisiynu gofal a chymorth yn y cartref

Gall gofal a chymorth yn y cartref ddigwydd mewn sawl ffyrdd gwahanol. Mae angen hyblygrwydd i gefnogi pobl i gynnal eu hannibyniaeth a'u llesiant drwy ddiwallu canlyniadau unigol ac anghenion gwahanol. Mae comisiynu yn broses sy'n cynnwys darganfod beth sydd ei angen ar gyfer ardal neu ranbarth, yna cynllunio, datblygu, trefnu a monitro'r gwasanaethau sydd eu hangen. 

Y gweithlu gofal a chymorth

Mae'r gweithlu gofal a chymorth yn y cartref angen y wybodaeth, y sgiliau a'r gwerthoedd i ddarparu gofal a chymorth sy'n canolbwyntio ar ganlyniadau yn y cartref. Rydym wedi bod yn gweithio gyda phartneriaid i sicrhau bod rhai o'r rhaglenni mawr o waith sy'n effeithio ar weithlu gofal a chymorth yn y cartref yn addas a pherthnasol. Y gweithlu gofal yn y cartref yw'r grŵp diweddaraf i ymuno â'r gofrestr Gofal Cymdeithasol Cymru o weithwyr proffesiynol gofal cymdeithasol.

Os hoffech ddysgu mwy am waith yr is-grwpiau, cysylltwch â ni gan ddefnyddio'r ddolen isod. 

Cysylltu â ni

Os oes gennych chi gwestiwn Cysylltwch â ni.

Diweddarwyd diwethaf: 16 Medi 2019