Skip to main content
Hygyrchedd ar y wefan

Covid-19: Gwybodaeth, arweiniad ac adnoddau i'ch cefnogi trwy'r pandemig

Tudalen hafan Covid-19
Cefnogi eich iechyd a llesiant

Mae llesiant gweithwyr gofal wedi effeithio yn ystod coronafeirws. Bydd yr adnoddau hunan-gymorth hyn yn eich helpu i wella'ch llesiant.

Cyflwyniad

Hoffswn ddiolch i weithwyr gofal cymdeithasol Cymru sy'n gweithio i gadw pobl fregus yn ddiogel yn ystod pandemig Covid-19.

Rydym yn ymwybodol y bydd gofalu am bobl a'u cefnogi yn ystod yr amseroedd heriol a digynsail hyn wedi eich gadael yn gweithio dan bwysau enfawr, mewn amgylchiadau anghyfarwydd sy'n newid yn gyflym.

Wrth i fesurau cloi cael eu llacio, mae'n bwysig eich bod chi'n gofalu amdanoch chi'ch hun. Cofiwch, nid yw teimlo eich bod wedi'ch gorlethu yn wendid nac yn adlewyrchu'n wael arnoch chi. Byddem yn annog unrhyw un sy'n teimlo'n llethol, yn bryderus neu sydd angen cefnogaeth, i ofyn am gefnogaeth gan eu rheolwr llinell a defnyddio'r adnoddau sydd ar gael ar y dudalen hon.

Rydym yn awyddus i'ch cefnogi ac rydym yn parhau i gynnal yr adnodd iechyd a lles ar-lein. Gobeithiwn y bydd yr adnodd yn ddefnyddiol i gynnal eich iechyd a'ch lles dros yr wythnosau a'r misoedd heriol sydd i ddod.

Oherwydd natur esblygol y sefyllfa bresennol, caiff yr adnoddau hyn eu diweddaru’n aml. Fodd bynnag, byddwn yn anelu at gadw'r wybodaeth mor berthnasol â phosibl.

Ydych chi angen cymorth nawr?

Ydych chi angen cymorth nawr?

Ydych chi'n teimlo'n llethol, yn bryderus ac yn teimlo fel na allwch barhau? Efallai eich bod yn teimlo’ch bod yn colli rheolaeth ac yn ofnus - nid ydych ar eich pen eich hun. Mae Sefydliad Iechyd y Byd wedi disgrifio'r pandemig coronafeirws fel “senario unigryw a digynsail” i lawer o weithwyr rheng flaen.

Mae cymorth ar gael i chi yn syth felly peidiwch ag oedi i ofyn am gefnogaeth gan y gwasanaethau a rhestrir isod.

Rydyn ni wedi lansio rhaglen gymorth newydd i weithwyr, yn cynnig cymorth llesiant i bobl sy’n cael eu cyflogi yn y gweithlu gofal cymdeithasol yn y sectorau preifat a gwirfoddol yng Nghymru, gan gynnwys cynorthwywyr personol. Rydyn ni wedi anfon posteri a gwybodaeth am y gwasanaeth i weithleoedd – siaradwch â’ch rheolwr neu gyflogwr i gael gwybod sut i fanteisio arno. Neu, os oes gennych unrhyw ymholiadau, ffoniwch rhif 24/7 Care first – 0333 2129 212.

Mae’r Samariaid wedi lansio llinell gymorth gyfrinachol newydd i weithwyr y GIG a gweithwyr gofal cymdeithasol.

Mae eu gwirfoddolwyr yma i’ch cefnogi pan rydych wedi cael diwrnod caled, yn teimlo’n bryderus neu wedi’ch gorlethu, neu os oes llawer o bethau’n pwyso ar eich meddwl a’ch bod eisiau siarad amdano. Weithiau, gall llais cyfeillgar, amser i feddwl a chlust i wrando wneud byd o wahaniaeth.

Mae’n bwysicach nawr nag erioed ein bod ni’n edrych ar ôl ein hunain a’n gilydd. Ffoniwch y llinell gymorth gyfrinachol ddi-dâl 0800 484 0555 (Ar agor bob dydd, 7am i 11pm) neu y llinell gymorth gyfrinachol ddi-dâl yn Gymraeg 0808 164 2777 (Ar agor bob nos, 7pm i 11pm).

Gall unrhyw un sy'n poeni am eu hiechyd meddwl galw llinell gymorth emosiynol cyfrinachol y C.A.L.L. am ddim ar 0800 132 737 neu tectsio help i 81066. Mae gwefan C.A.L.L hefyd yn cynnig gwybodaeth a llenyddiaeth ar iechyd meddwl a materion cysylltiedig.

Lein Gymorth BAME Cymru yw llinell gymorth i unrhyw un dros 18 oed sy'n byw yng Nghymru, yn enwedig os ydych chi'n nodi eich bod yn Ddu, Asiaidd neu Leiafrifoedd Ethnig. Nôd y llinell gymorth yw ymateb i effaith anghymesur y Pandemig Coronafirws ar gymunedau BAME trwy ddarparu gwybodaeth, atgyfeirio a chyfeirio at gyngor arbenigol, sefydliadau prif ffrwd a chymunedol. Mae'r llinell gymorth ar agor 10:30am i 2:30pm, dydd Llun i ddydd Gwener a gellir cysylltu â hi ar ffôn 0300 222 5720 a neges destun SMS ar 07537 432416.

Cynnal eich lles corfforol

Mae'r Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd wedi awdurdodi'r brechlyn COVID-19 o Oxford AstraZeneca i'w ddefnyddio yn y DU. Mae gan wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru adnoddau pwrpasol i weithwyr gofal cymdeithasol wrth ddarparu'r brechlyn.

Mae ap adfer COVID wedi’i lansio fel rhan o'r gefnogaeth ehangach a gynigir, i’r sawl y mae coronafeirws yn effeithio arnynt dros y tymor hir. Mae'r ap yn rhan o ddull gweithredu cenedlaethol yng Nghymru i gefnogi pobl â syndrom ôl-COVID. Mae ganddo fwy na 100 o fideos a dolenni at gyngor. Gall defnyddwyr yr ap nodi eu symptomau, nodi eu gwelliant a dysgu sut i drin eu cyflwr eu hun, gyda chefnogaeth. Chwiliwch ‘covidrecovery’ ar siopau ap GooglePlay ac Apple.

Mae cynnal deiet iach a chadw maeth da yn bwysig iawn yn ystod y pandemig COVID-19. Gall ddeiet iach a bwyta'n dda chwarae rhan bwysig wrth gefnogi lles corfforol. Mae gan gwefan The British Dietetic Association (BDA) atebion i lawer o gwestiynau a phryderon am faeth yn ystod Covid-19. Gellir defnyddio’r wybodaeth cael ei defnyddio fel rhestr gyfeirio ac mae'n cynnwys taflen ffeithiau ar gyfer bwyta'n iach. Yn ogystal, mae gweminar defnyddiol ar gynnal maeth da yn y cyfnod o straen hwn, ofn ac ansicrwydd ar gael gan This Can Happen.

Mae'r gweminar yn cynnwys pecyn sleidiau i'w lawrlwytho am ddim ar cynnal maeth da yn ystod y pandemig.

Mae Llywodraeth Cymru wedi lansio Adnodd Asesu Risg COVID-19 ar gyfer y gweithlu. Mae'r adnodd wedi'i ddatblygu i helpu pobl sy'n gweithio yn y GIG a Gofal Cymdeithasol yng Nghymru i weld os ydynt mewn mwy o berygl o ddatblygu symptomau mwy difrifol os ydynt yn dod i mewn i gyswllt â'r firws Covid-19. Gallwch gwblhau'r hunanasesiad a wedyn cael sgwrs gyda'ch rheolwr llinell. Bydd yr adnodd yn eich helpu i ddeall os ydych mewn mwy o berygl ac yn eich helpu chi a'ch rheolwr llinell i ddewis y camau cywir i chi yn seiliedig ar lefel eich risg.

Os ydych chi'n cael trafferth gyda chyhyrau a chymalau (fel poen gwddf, clun neu gefn) a hoffech gael cefnogaeth i helpu i reoli'ch cyflwr, gallwch gael mynediad cyflym at ffisiotherapyddion y GIG trwy'r Gwasanaeth Lles Drwy Waith. Mae'r gwasanaeth yn gyfrinachol ac am ddim. Nodwch fod y gwasanaeth ar gael i'r rheini sy'n gweithio mewn busnesau yn Abertawe, Castell-nedd Port Talbot a Phen-y-bont ar Ogwr yn unig.

Datganiad Ysgrifenedig Llywodraeth Cymru: Cyfarpar Diogelu Personol (CDP) i amddiffyn staff iechyd a gofal cymdeithasol rheng flaen sy'n gofalu am gleifion sydd dan amheuaeth neu wedi profi'n positif am COVID-19.

Cynnal eich lles meddyliol

Mae ein ystwythder personol yn chwarae rhan allweddol yn y ffordd yr ydym yn rheoli sefyllfaoedd anodd a llawn straen. Mae'n helpu i wella ein perfformiad yn y gweithle yn ogystal â chael effaith gadarnhaol ar ein hiechyd a lles. Mae Cyngor Sir Gaerfyrddin wedi datblygu cwrs deniadol, byr, ar reoli ystwythder personol. Mae'r cwrs yn cynnwys amrywiaeth o bynciau fel ffactorau ystwythder ac mae'n cynnwys dolenni i brawf ystwythder personol.

Mae ein ystwythder personol yn chwarae rhan allweddol yn y ffordd yr ydym yn rheoli sefyllfaoedd anodd a llawn straen. Mae'n helpu i wella ein perfformiad yn y gweithle yn ogystal â chael effaith gadarnhaol ar ein hiechyd a lles. Mae Cyngor Sir Gaerfyrddin wedi datblygu cwrs deniadol, byr, ar reoli ystwythder personol. Mae'r cwrs yn cynnwys amrywiaeth o bynciau fel ffactorau ystwythder ac mae'n cynnwys dolenni i brawf ystwythder personol.

Fel canlyniad o’r pandemig, mae llawer ohonom yn gweithio gartref ac nid yw’r cymorth arferol yn y gweithle ar gael i ni ar hyn o bryd. Wrth i ni addasu i ffyrdd newydd o weithio, mae'n bwysig i feddwl am bethau sy'n ein cadw'n iach ac yn nodi'r hyn sy'n cael effaith ar ein lles wrth weithio gartref. Mae Mind wedi datblygu adnodd ar Sut i gefnogi eich iechyd meddwl wrth weithio gartref. Mae'n adnodd ymarferol sy'n eich helpu i ddatblygu cynllun gweithredu personol i gefnogi eich iechyd meddwl.

Mae Bywyd ACTif yn gwrs ar-lein am ddim, i helpu chi i wella eich iechyd meddwl a'ch lles. Mae’r cwrs yn seiliedig ar ddull therapi cymharol newydd - ‘Therapi Derbyn ac Ymrwymiad’ (ACT). Mae'r cwrs wedi'i ffilmio mewn pedair sesiwn, ac mae'r ffilmiau'n dangos technegau ymarferol ar sut i ddelio â meddyliau a theimladau.

Mae Help for Heroes wedi sicrhau bod eu Canllaw Ymarferol ar Hunanofal ar gael am ddim i unrhyw un a allai cael budd ohono, ond yn enwedig gweithwyr rheng flaen ym maes iechyd a gofal cymdeithasol. Amcan y canllaw yw eich helpu chi i ddelio â heriau emosiynol a newidiadau ymarferol, ers i'r pandemig Coronafeirws ddechrau. Mae'r canllaw ar gael yn Gymraeg a Saesneg ac wedi'i rannu'n dair rhan; Corff, Emosiwn a Meddwl a gellir gweithio drwyddo ar yr un pryd neu un ar y tro.

Gall ymwybyddiaeth ofalgar fod yn fanteisiol i iechyd meddwl. Mae'r ap am ddim Mindfulness Based Living a ddatblygwyd gan y Gymdeithas Ymwybyddiaeth Ofalgar yn cynnig pob arferion dan arweiniad ar gyfer eu cyrsiau Ymwybyddiaeth Ofalgar Lefel 1 - Lefel 3.

Gall gweithio mewn amgylchiadau heriol iawn eich gadael chi'n teimlo'n bryderus. Os ydych chi neu un o'ch cydweithwyr yn cael trafferth gyda phryder, mae podlediad pum munud wedi'i ddatblygu gan Dr Chris Williams yn egluro sut y gallwch ei reoli. Gellir hefyd dod o hyd i'r Podlediad yng nghanllawiau sain iechyd meddwl y GIG.

Mae Gweithlu SilverCloud yn rhaglen ar-lein ar gyfer iechyd meddwl a lles i helpu gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol yn benodol. Mae’r rhaglen SilverCloud yn helpu i leihau straen, cysgu'n well neu adeiladu ystwythder. Gallwch ddefnyddio unrhyw un o'r rhaglenni a gynigir - Lle ar gyfer ystwythder; Lle i ffwrdd o Straen; Lle i ffwrdd o COVID-19; Lle i Gysgu. Bydd angen cod mynediad arnoch i ddefnyddio SilverCloud, sydd ar gael trwy'r cerdyn gweithiwr gofal cymdeithasol.

Mae'r World Health Organisation wedi cyhoeddi cyngor ar gyfer staff rheng flaen ar iechyd meddwl ac ystyriaethau seicogymdeithasol yn ystod yr achos o COVID-19.

Mae elusennau iechyd meddwl arweiniol yn uno i ddarparu cefnogaeth rownd y cloc i'r rhai sy'n gweithio yn erbyn y coronafeirws. Mae Mind, Samaritans, Shout a Hospice UK, wedi lansio Our Frontline, cyfuniad o gefnogaeth un ar un ac adnoddau ar-lein ar gyfer gofalwyr rheng flaen, gwasanaethau argyfwng “Golau Glas” a gweithwyr allweddol sy'n rhoi eu hiechyd meddwl dan bwysau.

Mae Community Care wedi cyhoeddi canllaw hydwythedd emosiynol. Gallwch lawrlwytho'r canllaw am ddim i gefnogi pob ymarferydd yn ystod y pandemig ac mae'n cynnwys technegau penodol fel y gall ymarferwyr geisio datblygu “blwch offer” hydwythdedd personol.

Gan ddefnyddio animeiddiad byr, mae Dr Russ Harris yn dangos sut i ddefnyddio ACT (Therapi Derbyn ac Ymrwymiad) i'ch helpu chi i ddelio â'r argyfwng corona a'r ofn, a phryder sy'n cyd-fynd ag ef.

Mae'r Ymddiriedolaeth GIG Gwasanaethau Ambiwlans Cymru wedi creu adnoddau i helpu gweithwyr argyfwng i gadw'n iach, yn enwedig eu hiechyd meddwl.

Mae gan GIG DU nifer o apps i helpu cynnal eich lles meddyliol. Mae'r rhan fwyaf o’r apps ar gael i’w lawrlwytho am ddim.

Mae Carers UK wedi darparu gwybodaeth ac awgrymiadau manwl i'ch helpu chi a'r sawl rydych chi'n gofalu amdanynt i gynnal eu lles meddyliol. Mae yna hefyd wybodaeth a syniadau penodol ar sut i ddatblygu cynllun gweithredu lles.

Os ydych yn bryderus am coronafeirws, mae Hafal wedi creu awgrymiadau defnyddiol er mwyn cynnal eich lles meddyliol.

Os ydych chi’n teimlo’n bryderus neu'n poeni amdan coronafeirws, mae gwefan Mind yn ffynhonnell dda o wybodaeth ar gyfer beth allwch ei wneud i ofalu am eich iechyd meddwl a'ch lles.

Mae gan Gwelliant Cymru dudalen adnoddau iechyd meddwl, sy'n darparu adnoddau a gwybodaeth hunangymorth ddefnyddiol, gan gynnwys dolenni i apiau sydd â'r nôd o'ch helpu i ofalu am eich iechyd meddwl.

Lles ariannol

Os ydych chi'n poeni am arian yn ystod y pandemig coronafeirws, mae'r Money Advice Service cyhoeddi gwybodaeth ddefnyddiol i'ch helpu chi i ddeall sut y gallwch chi reoli'ch arian yn y ffordd gorau. Mae'r wybodaeth yn cynnwys amrywiaeth o bynciau fel sut i wneud cyllideb frys a'r ffordd orau o dalu biliau.

Mae Care Workers' Charity yn cefnogi gweithwyr gofal sydd â grantiau tlodi. Ar hyn o bryd mae dau grant ar gael yGrant Gronfa Argyfwng a Chronfa Argyfwng Covid-19. Mae'r ddwy gronfa ar agor i dderbyn ceisiadau gan weithwyr gofal cymdeithasol.

Mae yna bellach cefnogaeth ar gael i weithwyr gofal cymdeithasol sydd angen aros i ffwrdd o gwaith oherwydd COVID-19, neu oherwhydd bod rhaid iddynt hunain-ynYsu. Mae'r cynllun ychwanegiad at dâl salwch statudol ar gyfer COVID-19 yn cefnogi gweithwyr gofal cymdeithasol na allant gael tâl salwch statudol oni bai eu bod yn absennol, neu os nad ydynt yn gymwys i gael DSS. Mae'r cynllun yn rhedeg tan 31 Mawrth 2021, ac mae gwiriwr cymhwysedd ar gael gan Lywodraeth Cymru.

Efallai bydd gweithwyr gofal cymdeithasol sydd wedi talu’r Gordal Iechyd Mewnfudo yn gallu gwneud cais i gael eu harian yn ôl gan Lywodraeth Ei Mawrhydi. Gall ymgeiswyr cymwys wneud cais ar-lein i ddarganfod mwy am y cynllun. Mae cymorth dros y ffôn ar gael os ydych chi'n cael trafferth gwneud cais.

Mae cefnogaeth ariannol ar gael i weithwyr cymdeithasol ar wefan British Association of Social Workers.

Cyngor i weithwyr beichiog

Mae Coleg Brenhinol yr Obstetregwyr a Gynaecolegwyr wedi diweddaru eu canllaw ar gyfer cyflogwyr a menywod beichiog mewn datganiad ar y cyd. Mae'r canllaw gwreiddiol a ysgrifennwyd ar anterth y pandemig bellach wedi'i archifo.

Dylai menywod beichiog gadw pellter cymdeithasol yn unol â chanllawiau'r llywodraeth. Cynghorir cyflogwyr i gynnal asesiadau risg unigol ar gyfer aelodau staff beichiog sy'n ystyried amgylchiadau'r unigolyn, cyflyrau iechyd sylfaenol a risgiau ei leoliad cyflogaeth, ochr yn ochr â'r cyngor clinigol diweddaraf gan Goleg Brenhinol yr Obstetregwyr a'r Gynaecolegwyr.

Cefnogaeth i reolwyr

Fel arweinwyr a rheolwyr gofal cymdeithasol, rydych yn gweithio'n galed i amddiffyn lles eich timau sy'n gwneud popeth posibl i sicrhau bod gwasanaethau'n parhau i'r rhai sydd eu hangen. Mae lles yn parhau i fod yn flaenoriaeth ac mae angen cefnogaeth ychwanegol yn ystod yr amser hwn.

Eich timau - gwarchod lles a lleihau'r risg o gorflinder

Gall reolwyr dod o hyd i ganllawiau ymarferol ar gynnal ystwythder tîm o Skills for Care. Mae'r canllaw yn cynnwys enghreifftiau o beth gallwch ei wneud i leihau'r risg o straen yn y gweithle, helpu gweithwyr i ddatblygu ymddygiadau cydnerth a gwneud ymddygiad gwydn yn rhywbeth safonol yn y gweithle.

Dyma restr y gallwch weithio trwyddo gadach tîm i’w helpu cefnogi nhw gyda hunan ofal. Ni fydd yn cymryd mwy na 5 munud.

  • Ydw i wedi bwyta prydau rheolaidd yr wythnos hon?
  • Ydw i wedi symud fy nghorff heddiw? A wnaeth rhywbeth gwneud i mi wenu'r wythnos hon?
  • Ydw i wedi cael cawod?
  • Ydw i'n cael digon o gwsg? Ydw i'n deffro yn y nos ac yn cael trafferth i fynd yn ôl i gysgu?
  • Ydw i'n bod yn hunan beirniadol neu ydw i'n meddwl meddyliau yn garedig am fy hun?
  • Ydw i wedi bod am dro neu wedi bod tu fas
  • Ydw i wedi treulio amser gyda rhywun sy'n bwysig i mi, hyd yn oed os mae galwad ffôn neu alwad fideo yw e?

Mae'r adnodd rheolwyr gan Tavistock and Portman NHS Foundation Trust yn disgrifio rhai o'r ymatebion corfforol ac emosiynol gall eich tîm eu dangos yn ystod y pandemig. Mae'n archwilio ffyrdd y gallwch gefnogi'ch tîm a'u lles.

Arweinyddiaeth dosturiol - beth yw hon a pham ydy hi'n bwysig mewn argyfwng?

Gallwch ddod o hyd i adnoddau, gan gynnwys gweminarau a blogiau sy'n egluro arweinyddiaeth dosturiol ar wefan Kings Fund, a pham mae hyn mor bwysig fel dull arweiniol yn ystod argyfwng. Gallwch ddod o hyd i adnoddau a gweminarau arall i gefnogi dull arweinyddiaeth dosturiol yn ystod COVID-19.

Mae Cronfa Kings wedi datblygu adnoddau a gweminarau i gefnogi arweinwyr yn ystod y cyfnod hwn. Mae mwy o adnoddau ar arweinyddiaeth dosturiol ar gael ar wefan Gwella gan Addysg ac Iechyd Cymru. Mae'r rhain yn cynnwys cwmpawd ymddygiad tosturiol i'n helpu i rhyngweithio ac ymgysylltu â chydweithwyr.

Arwain timau sy'n darparu gofal diwedd oes

Gallwch ddod o hyd i adnoddau, gan gynnwys gweminarau a blogiau sy'n egluro arweinyddiaeth dosturiol ar wefan Kings Fund, a pham mae hyn mor bwysig fel dull arweiniol yn ystod argyfwng. Gallwch ddod o hyd i adnoddau a gweminarau arall i gefnogi dull arweinyddiaeth dosturiol yn ystod Covid-19.

Cefnogi staff sy'n dioddef o iechyd meddwl gwael

Mae Cronfa Kings wedi datblygu adnoddau a gweminarau i gefnogi arweinwyr yn ystod y cyfnod hwn.

Mae rhai darparwyr gofal yng Nghymru yn rhoi gofal diwedd oes sy’n hynod o heriol ac emosiynol. Yma gallwch ddod o hyd i gyngor ac adnoddau ar sut i gefnogi'ch tîm trwy eu galar a'r fodel o arweinyddiaeth dosturiol.

Mae gan Mind templedau am ddim i helpu rheolwyr a'u staff i ddatblygu Cynlluniau Gweithredu Lles fel ffordd ragweithiol o gefnogi iechyd meddwl positif ac atal straen o waith a gweithio'n rhy galed.

Mae'r Intensive Care Society wedi darparu cyfres o bosteri gallwch lawrlwytho. Yr amcan yw gwella ein dealltwriaeth o les seicolegol yn y gwaith, yr effaith gall gostyngiad mewn lles ei chael a sut gallwn ymateb i hwn. Mae'n cynnwys awgrymiadau ar gyfer delio â digwyddiadau anghyffredin fel COVID-19. Gallwch ddefnyddio'r posteri i sefydlu bwrdd llesiant am staff neu gefnogi gweithgareddau lles eraill yn eich gweithle.

Mae gan wefan Chartered Institute of Personnel and Development gyngor a gwybodaeth i gyflogwyr ar ddelio â phandemig coronafeirws. Mae’r wybodaeth yn gynhwysfawr ac yn cynnwys amrywiaeth o bynciau i reolwyr a chyflogwyr ar gefnogi staff. Mae hyn yn cynnwys gwneud paratoadau, yn enwedig ar gyfer gofalu am iechyd a diogelwch gweithwyr a datblygu cynlluniau adnoddau hyblyg.

Mae pandemig Covid-19 yn parhau i ddangos y pwysau sy'n wynebu gweithwyr gofal cymdeithasol. Mae pryder hefyd am effaith tymor hir y pandemig ar iechyd meddwl gweithwyr gofal, yn ogystal â'r risg gynyddol y bydd gweithwyr gofal cymdeithasol yn datblygu symptomau anhwylder straen wedi trawma (PTSD) ac iselder. Mae gan reolwyr ran bwysig i'w chwarae wrth gydnabod y symptomau PTSD ymhlith eu staff a'u timau a'u cyfeirio at gefnogaeth briodol. Mae adnodd defnyddiol ar gael gan Fenter Gwasanaeth Straen Trawmatig Cymru Gyfan - mae'r adnodd ar gyfer unrhyw un sy'n cefnogi pobl sydd wedi cael profiadau trawmatig ac mae'n llawn gwybodaeth ymarferol a phecynnau cymorth y gall rheolwyr eu defnyddio i gefnogi eu staff.

Awgrymiadau ar gyfer rheoli timau yn ystod COVID-19

Mae Healthier Scotland wedi datblygu hyb lles ar gyfer gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol. Mae adnoddau ar gyfer rheolwyr ac arweinwyr sy'n cynnig cefnogaeth ar hunanofal, cefnogi gwaith tîm yn effeithiol a chefnogi aelodau unigol o'r tîm.

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol wedi datblygu Canllaw i Gyflogwyr i helpu rheolwyr cefnogi llesiant eu staff.

Mae'n ddefnyddiol i gael awgrymiadau ymarferol ar gyfer newid sut rydych chi'n rheoli'ch timau i addasu i'r amgylchiadau presennol. Mae Forbes wedi creu eu chwe awgrym gorau ar gyfer rheoli staff yn ystod COVID-19.

  1. Cydnabod yr anawsterau
  2. Lleihau’r straen cyfathrebu digidol a cysylltu-o-bell
  3. Gwnewch amser i wirio'ch emosiynau
  4. Peidiwch â gohirio cefnogaeth ar gyfer anghenion ychwanegol
  5. Sefydlu ffiniau
  6. Trefnu sesiynau llesiant ar-lein

Er mwyn hyrwyddo llesiant yn y gweithle, efallai yr hoffech greu ‘Pause Pod’, os ydy eich sefydliad yn caniatáu. Mae Pause Pod yn ardal penodedig i dimau o staff i orffwys, bod yn llonydd, neu fyfyrio'n dawel. Gellir ei ddefnyddio cyn, yn ystod neu ar ôl y diwrnod gwaith a gellir ei diffinio yn ôl eich anghenion gweithredol. Mae'n lle tawel, lle efallai yr hoffech ddefnyddio adnoddau hunanofal, lluniaeth neu le i eistedd yn dawel. Gallwch ddefnyddio'r ystafell i gael bwrdd negeseuon positif, lle gallwch chi a'ch tîm adael negeseuon o ddiolch, edmygedd a phositifrwydd. Er mwyn sicrhau pellter cymdeithasol addas, efallai y byddwch yn penderfynu nad oes mwy na dau aelod o staff yn defnyddio'r ystafell ar yr un pryd. Gallwch hefyd ddefnyddio arwydd i dangos bod yr ystafell yn cael ei defnyddio.

Gall fod yn anodd gadw cymhelliant yn ystod cyfnod hir o straen a phwysau. Mae'r erthygl hon o Gronfa'r Kings yn esbonio pam mae ein cymhelliant yn cael ei effeithio ac yn rhoi awgrymiadau ymarferol i helpu rheolwyr ac arweinwyr i gynnal eu hegni.

Rhwydwaith cymorth cyfoedion

Mae nifer o rwydweithiau ar-lein ar gael i chi gyfarfod â’ch cyfoedion a chael cymorth, yn Gymraeg neu yn Saesneg. Gallwch ddysgu rhagor isod.

Dod drwyddi gyda’n gilydd – rhwydwaith cymorth i bobl sy’n gweithio mewn gofal ac y mae profedigaeth a cholled wedi effeithio arnynt

Mae ‘Dod drwyddi gyda’n gilydd’ yn rhwydwaith sydd wedi’i anelu at unrhyw un sy’n gweithio mewn gofal ac sydd wedi cael profiad o alar, profedigaeth neu golled yn y gwaith yn ystod y pandemig. Os oes angen lle i siarad arnoch, gallwch gysylltu ag eraill sydd wedi cael profiadau tebyg, mewn man cyfrinachol.

Sut mae’n gweithio?

Bydd y rhwydwaith yn cyfarfod unwaith y mis ar Zoom. Gallwch gael at hwn rywle, ar eich ffôn, gliniadur neu lechen. Os nad ydych wedi defnyddio Zoom o’r blaen, peidiwch â phoeni; mae’n hawdd ei ddefnyddio a gallwn eich helpu gyda chanllawiau byr a hyfforddiant.

Bydd y cyfarfod yn para tuag awr. Bydd trefnydd yn cwrdd â chi i esbonio sut mae’r cyfan yn gweithio. Yna, byddwch chi’n ymuno â grŵp llai lle gallwch rannu profiadau a helpu a chefnogi’ch gilydd. Cewch gefnogaeth yn eich grŵp gan rywun sydd â phrofiad o roi cymorth yn achos profedigaeth.

I bwy mae’r rhwydwaith?

Mae’r rhwydwaith hwn i unrhyw un sy’n gweithio ym maes gofal ac sydd wedi cael profiad o alar, profedigaeth neu golled yn y gwaith yn ystod y pandemig. Os nad ydych chi’n siŵr a yw’r rhwydwaith hwn ar eich cyfer chi, rhowch alwad i ni neu anfonwch e-bost, a gallwn drafod hynny.

Os ydych wedi profi colled fwy personol ac mae arnoch angen siarad â rhywun, cysylltwch â Just B, a fydd yn gallu’ch cynorthwyo chi. Maen nhw ar gael 7 niwrnod yr wythnos, o 8 y bore tan 8 y nos, ar 0300 303 4434.

Ai cwnsela grŵp yw hwn?

Nid sesiwn gwnsela yw’r grŵp hwn; mae’n gyfle i oedi, siarad a rhannu. Os oes angen cymorth mwy dwys arnoch, fel cwnsela, gallwn eich cyfeirio at wasanaethau cymorth sy’n gallu helpu.

A yw’n gyfrinachol?

Mae’r sesiynau’n gyfrinachol ac nid ydynt yn cael eu recordio. Yn eich grwpiau, byddwn ni’n gofyn i chi gytuno ar eich disgwyliadau ohonoch eich gilydd, a bydd hyn yn cynnwys parchu’ch hawl eich gilydd i gyfrinachedd ynghylch unrhyw beth sy’n cael ei rannu yn y grŵp.

Pwy sydd ynghlwm?

Partneriaeth yw hon rhwng Gofal Cymdeithasol Cymru, Age Cymru, Fforwm Gofal Cymru a Hosbis y Cymoedd. Bydd rhywun o’r sefydliadau hyn yno i’ch croesawu chi i’r sesiwn.

A ydych chi’n cynnig sesiynau trwy gyfrwng y Gymraeg?

Mae holl wybodaeth y rhwydwaith yn gwbl ddwyieithog. Mae sesiynau ar gael mewn “Cymraeg bob dydd” neu Saesneg. Rhowch wybod i ni ymlaen llaw pa iaith y byddech chi’n ei ffafrio.

Sut ydw i’n cadw lle?

I gadw’ch lle, e-bostiwch lles@gofalcymdeithasol.cymru

Amser i Chi – Rhwydwaith cymorth cyfoedion i reolwyr gofal cartref yng Nghymru

Mae ‘Amser i Chi’ yn rhwydwaith cymorth cyfoedion i reolwyr gwasanaethau gofal cartref yng Nghymru.

Os ydych chi’n rheoli tîm neu’n rhedeg gwasanaeth, dewch i ymuno â rheolwyr eraill o bob cwr o Gymru.

Sut mae’n gweithio?

Bydd y rhwydwaith yn cyfarfod bob pythefnos ar Zoom. Bydd y cyfarfod yn para tuag awr. Bydd trefnydd annibynnol yn cwrdd â chi ac yn esbonio sut mae’r cyfan yn gweithio. Yna, gofynnir i chi ymuno â grwpiau llai lle gallwch rannu profiadau, awgrymiadau a syniadau, a thrafod unrhyw faterion yr hoffech gael cyngor rheolwyr eraill arnynt. Ni fydd aelodaeth y grŵp yn newid dros y 12 wythnos, felly byddwch yn dod i adnabod a meithrin perthynas â’r bobl eraill yn eich grŵp.

I bwy mae’r rhwydwaith?

Mae’r rhwydwaith hwn i bobl sy’n rhedeg gwasanaethau gofal cartref neu sy’n gyfrifol am reoli staff neu dimau. Mae wedi’i anelu at bobl â chymhwyster lefel 4 neu 5, ond cysylltwch os nad ydych yn siŵr ai dyma’r rhwydwaith i chi.

A yw’n gyfrinachol?

Nid yw’r sesiynau’n cael eu recordio. Unig ddiben ‘Amser i Chi’ yw creu man lle y gall rheolwyr gofal cartref ddod ynghyd. Yn eich grwpiau cymorth cymheiriaid, byddwn ni’n gofyn i chi gytuno ar eich disgwyliadau ohonoch eich gilydd, a bydd hyn yn cynnwys parchu’ch hawl eich gilydd i gyfrinachedd ynghylch unrhyw beth sy’n cael ei rannu yn y grŵp.

Sut ydw i’n cadw lle?

I gadw’ch lle, e-bostiwch lles@gofalcymdeithasol.cymru

Cwtch Cartrefi Gofal

Mae ‘Cwtch Cartrefi Gofal’ yn rhwydwaith dysgu a chymorth cymheiriaid rhithiol i reolwyr cartrefi gofal o bob cwr o Gymru.

Sut mae’n gweithio?

Mae’r Cwtch yn cyfarfod bob pythefnos ar Zoom. Bydd y cyfarfod yn para tuag awr. Bydd trefnydd annibynnol yn cwrdd â chi ac yn esbonio sut mae’r cyfan yn gweithio. Yna, gofynnir i chi ymuno â grwpiau llai lle gallwch rannu profiadau, awgrymiadau a syniadau, a thrafod unrhyw faterion yr hoffech gael cyngor rheolwyr eraill arnynt. Bydd sesiynau sgiliau ar wahân y gallwch ymuno â nhw hefyd.

I bwy mae’r rhwydwaith?

Mae’r rhwydwaith hwn i reolwyr cartrefi gofal.

Sut ydw i’n cadw lle?

Gallwch ddysgu rhagor drwy e-bostio lles@gofalcymdeithasol.cymru.

Gwasanaethau a grwpiau cymorth

Gall bobl anabl nawr elwa o gymorth ariannol i weithio gartref, diolch i estyniad i'r cynllun Mynediad at Waith. Gallwch gael cyllid grant os ydych chi'n anabl ac angen cefnogaeth i weithio gartref fel canlyniad o Covid-19. Gall hyn helpu i dalu am offer arbenigol megis darllenydd sgrîn neu gyfieithu ar y pryd o bell trwy fideo, neu weithwyr cymorth. Mae'r cynllun Mynediad at Waith wedi'i gynllunio i helpu pobl sy'n anabl neu sydd â chyflwr iechyd corfforol neu feddyliol i aros mewn cyflogaeth.

Ydych chi angen cefnogaeth iechyd meddwl yn y gwaith? Gall Able Futures helpu chi i reoli eich iechyd meddwl yn y gwaith. Mae Able Futures yn cynnig Gwasanaeth Cymorth Iechyd Meddwl Access to Work ar ran yr Adran Gwaith a Phensiynau. Mae'r gwasanaeth cymorth yn hyblyg a gallwch ei ddefnyddio am ddim.

Os ydych chi'n hunanynysu ac angen help, gall eich Covid-19 Mutual Aid UK lleol (sy'n cael ei redeg gan wirfoddolwyr) eich helpu chi gael mynediad at wasanaethau lleol, fel siopau neu fferyllfeydd yn ystod y pandemig Covid-19.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi gwybodaeth, help a chefnogaeth i'r rhai sydd yn profi neu’n adnabod rhywun sy'n profi cam-drin domestig a thrais rhywiol.

Mae Majella yn cydlynu cynulliadau ar-lein i weithwyr cymdeithasol o bob man i'w cysylltu â rhannu profiadau, chwerthin ac ychydig o ysgafnder i gefnogi gwaith parhaol yn ystod y pandemig COVID-19.

Mae Age Cymru yn cynnig gwasanaeth sgwrsio dros y ffon ar gyfer pobl dros 70 oed yng Nghymru sy'n byw ar ben ei hun. Gall y fenter hon roi sicrwydd i bobl hŷn, ymateb ymholiadau sylfaenol a chysylltu pobl â gwasanaethau a chefnogaeth leol.

Mae tudalen Trydar swyddogol Social Work Network yn darparu diweddariadau, awgrymiadau ac adnoddau dyddiol ar coronafeirws ar gyfer gweithwyr cymdeithasol.

Adnoddau lles o undebau llafur

Mae undebau llafur yn gweithio mewn partneriaeth â Gofal Cymdeithasol Cymru i rannu eu hadnoddau lles a'u cefnogaeth i weithwyr gofal mor eang â phosibl. Mae tudalen pwrpasol ar gyfer iechyd a lles gan yr undebau yn cynnwys gwybodaeth am gyrsiau, adnoddau a dulliau gweithredu y gallwch ddefnyddio am ddim. Ewch i wefan ddarganfod mwy.

Mae gwefan TUC Cymru yn cynnal cyfres o ddysgu bach ar y thema Ymdopi â Covid. Bydd y dysgu'n rhoi offer a thechnegau i chi i'ch helpu chi i edrych ar ôl eich hun yn ystod argyfwng coronafirws.

Adnoddau cyffredinol

Mae Ymchwil y Senedd yn darparu gwybodaeth ddefnyddiol ynglŷn â hawliau cyflogaeth, buddiannau, cymorth i fusnesau, teithio, bwyd, manwerth, canslo, addysg a llawer mwy yn ystod y coronafeirws.

Mae Pecyn Cymorth Arfer Da Gweithiwr Cymdeithasol ar les ac amodau gweithio (Saesneg yn unig) wedi'i anelu at weithwyr cymdeithasol yn ymarferol, goruchwylwyr gwaith cymdeithasol, arweinwyr datblygu'r gweithlu, rheolwyr ac arweinwyr. Ar gyfer gweithwyr cymdeithasol yn ymarferol, dylai'r pecyn cymorth eich helpu i fod yn fwy gwybodus a grymus i edrych ar ôl eich hun yn well yn y gwaith; cydnabod pryd mae angen cefnogaeth arnoch a sut i gael gafael arno; datblygu gwybodaeth a sgiliau i ddylanwadu ar eich sefydliad; a gwybod eich hawliau a'r hyn y dylech ei ddisgwyl gan eich cyflogwr.

Mae gan Gomisiynydd Plant Cymru hwb gwybodaeth coronafeirws i deuluoedd a phlant.

Mae gan Social Worker Toolbox ganllawiau defnyddiol, dulliau gweithredu ac adnoddau ar gyfer rhieni er mwyn siarad â phlant am coronafeirws.

Mae’r Social Care Institute for Excellence (SCIE) wedi rhannu cyngor penodol am coronafeirws ar gyfer gofal cymdeithasol.

Mae Plant yng Nghymru wedi datblygu adnodd i helpu rheoli lles yn ystod coronafeirws. Gellir lawrlwytho'r adnodd; mae'n cynnwys awgrymiadau ar ymwybyddiaeth ofalgar, awgrymiadau ar sut i ymlacio a gofalu amdan eich hunain yn ystod yr amser cynhyrfus hwn.

Blogiau ac erthyglau

Rydym wedi darganfod blogiau ac erthyglau ar gael i'ch helpu i'ch cefnogi chi yn ystod y pandemig ar hyn o bryd. Nod y blogiau yw archwilio cyfleoedd, rhannu awgrymiadau a syniadau ar sut y gallech gynnal eich iechyd a'ch lles.

Yn yr erthygl hon a gyhoeddwyd yn y Guardian mae David Robson yn dangos sut gall fframio digwyddiadau llawn straen meddyliol dylanwadu'n gryf ar sut maent yn effeithio arno. Mae'r ymchwil a nodwyd yn yr erthygl yn amlygu sut i fabwysiadu meddylfryd cadarnhaol yn ystod y gaeaf, er mwyn gwneud ail gyfnod o gyfyngiadau ychydig yn llai llethol.

Gall ynysu a phellter cymdeithasol gael effaith ar iechyd meddwl unigolion a gall gynyddu symptomau iselder a phryder. Mae gan Dani Fallon o Brifysgol John Hopkins yn archwilio’r mater hwn.

Mewn blog o'r cylchgrawn Professional Social Work, mae dau weithiwr cymdeithasol yn rhannu eu myfyrdodau o weithio gyda phlant a theuluoedd yn ystod y pandemig.

Cysylltu â ni

Os oes gennych gwestiwn neu os na allwch ddod o hyd i'r hyn yr ydych yn edrych amdano, cysylltwch â ni.