Canlyniadau personol
Mae cefnogi'r newid i ymarfer sy'n canolbwyntio ar ganlyniadau yn un o'r meysydd blaenoriaeth a nodwyd ar gyfer gwella gwasanaethau. Mae'r dull yn rhoi pobl wrth wraidd eu cynllun gofal a chymorth. Darganfyddwch fwy am sut mae ymarfer yn newid a'r adnoddau rydym wedi'u datblygu i gefnogi'r ymagwedd.

Beth yw canlyniadau personol?

Mae canlyniadau personol yn disgrifio’r hyn mae unigolyn am ei gyflawni. Mae’r rhain yn nodau realistig y gall yr unigolyn sy’n derbyn gofal a chymorth, a’u gweithiwr gofal neu eu gofalwr weithio tuag atynt. Maent fel arfer wedi eu seilio ar hybu llesiant yr unigolyn.

Bydd canlyniadau’n amrywio o unigolyn i unigolyn ac o blentyn i blentyn am eu bod yn seiliedig ar yr hyn sy’n bwysig i’r unigolyn hwnnw.

Enghreifftiau o ganlyniadau personol:

  • “Rwyf eisiau cyrraedd yr ysgol ar amser fel y plant eraill ac mewn gwisg ysgol lân”
  • “Cael mynd yn ôl adref, adennill fy hyder a byw ar fy mhen fy hun fel o’r blaen”
  • “Rwyf eisiau gweld fy mrawd, siarad ag ef a threulio amser ag ef a pheidio colli cysylltiad gan nad ydym yn byw gyda’n gilydd erbyn hyn”
  • “Rwyf eisiau mynd i wersi nofio, ond mae’n bwysig fy mod yn gwybod y bydd fy ngŵr yn iawn a bod rhywun yno iddo pan fydda i ddim”

Dylai canlyniadau personol fod:

  • wedi eu hysgogi gan ddyheadau’r unigolyn – maent yn unigryw i’r unigolyn yng nghyd-destun eu bywyd
  • yn realistig – ni all pethau fod yr un fath ag o’r blaen, felly sut allaf i addasu, rheoli, parhau’n obeithiol a theimlo bod gen i reolaeth dros bethau?
  • yn gyraeddadwy – pa gryfderau sydd gennyf i ddelio â’r dyfodol? Pa adnoddau sydd gen i ynof fy hun, fy nheulu, fy ffrindiau a fy nghymuned?
  • yn ystyrlon – dylent roi sylw i bryderon a dryswch yr unigolyn
  • yn esblygu ac yn newid – derbyn nad oes dim sy’n aros yr un fath
  • Nid yw canlyniadau personol yn wasanaethau nac adnoddau.

Gall unigolyn fod yn mynd i grŵp rhianta, cael cawod cerdded i mewn wedi’i gosod yn eu cartref, neu gael gwasanaeth gofal cartref - mae’r rhain yn bethau mae’r unigolyn yn eu gwneud neu bethau maent yn eu cael (y mewnbynnau) i helpu’r unigolyn i gyflawni eu canlyniadau, ond nid ydynt yn ganlyniad ynddynt eu hunain.

Rhowch gynnig ar yr ymarferiad hwn i weld a allwch chi adnabod y datganiadau canlyniadau personol.

Pam mae dull canlyniadau’n bwysig?

Drwy ymateb i’r hyn sy’n bwysig i bobl, gallwn wella eu hiechyd a’u lles. Rydym yn galw gweithio â phobl yn y ffordd hwn yn ddull canlyniadau.

Nod dull canlyniadau yw gwneud yn siŵr bod pobl sy’n derbyn gofal a chymorth a’u teulu neu ofalwyr di-dâl yn cael help i fyw’r bywydau gorau posibl, gan adeiladu ar eu cryfderau a’u galluoedd eu hunain. Mae hefyd yn gofyn bod sefydliadau’n canolbwyntio eu hadnoddau ar yr effaith maent yn ei chael, yn ogystal â’r gweithgareddau maent yn ymgymryd â hwy.

Mae Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 yn rhoi’r fframwaith deddfwriaethol i wneud hyn. Mae’n mynnu ein bod yn canolbwyntio ar lesiant pobl ac yn eu rhoi yng nghanol y broses o gynllunio eu gofal a chymorth.

Mae dull sy’n seiliedig ar ganlyniadau wedi’i seilio ar yr egwyddorion hyn:

  • Pobl yw’r arbenigwyr ar eu bywydau eu hunain
  • Hwy sydd yn y sefyllfa orau i ddweud wrthych beth sy’n bwysig iddynt a beth sy’n rhoi ymdeimlad o lesiant iddynt, ond efallai y bydd angen help arnynt i wneud hyn
  • Mae pobl am wneud y pethau sy’n bwysig iddynt, yn eu ffordd eu hunain
  • Mae cryfderau pobl yn bwysig ac mae angen cydnabod hynny
  • Rydym yn dechrau drwy ganfod beth mae’r unigolyn am ei gyflawni, ac yna meddwl sut y gellir cyflawni’r canlyniad hwnnw a chytuno ar gynllun sy’n eu helpu i wneud hynny
  • Gall teulu, gofalwyr a chymuned leol yr unigolyn hefyd gyfrannu at y cynllun hwn
  • Mae sgyrsiau ystyrlon yn hanfodol i ddeall canlyniadau unigolyn
  • Canlyniad personol yw’r darlun mae’r unigolyn yn ei greu o’r hyn maent eisiau ei gyflawni 

Daw ymdeimlad o lesiant o bethau, fel:

  • perthnasoedd
  • teimlo bod rhywun yn eu caru
  • cael eu parchu
  • bod ag ymdeimlad o bwrpas
  • gwneud cyfraniad defnyddiol
  • y pethau bach… sy’n gwneud iddynt deimlo fod bywyd yn werth chweil

Yn y fideo hwn, mae Mr David Britton a’i weithiwr yn datgelu sut maent wedi gweithio â’i gilydd mewn ffordd sy’n canolbwyntio ar ganlyniadau i ganfod beth sy’n bwysig iddo.

Sut mae canfod beth sy’n bwysig i bobl a sut i gytuno ar ganlyniadau personol

Mae canlyniadau personol yn rhoi pwyslais ar sgyrsiau â phobl am yr hyn sy’n bwysig iddynt hwy yn hytrach na chasglu data i ddibenion sefydliadol. Mae’r pwyslais ar ganlyniadau personol yn gyfle i’r unigolyn i fyfyrio ar eu bywyd, i ddileu’r tybiaethau sy’n cael eu gwneud gan bobl eraill a gwella dealltwriaeth rhwng pawb sy’n gysylltiedig â’r unigolyn. 

Y sgyrsiau mwyaf gwerthfawr yw’r rhai lle mae pobl yn teimlo bod rhywun yn gwrando arnynt. Os oes rhywun yn gwrando arnynt, mae pobl yn dechrau gwneud synnwyr o’u sefyllfa wrth iddynt neilltuo amser a meddwl amdano.

Mae Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 yn cydnabod bod y gweithlu a’u sgiliau’n adnodd pwysig. Yn aml dyna’r adnodd gorau sydd gennym i’w gynnig i bobl.

Mae pedair elfen sy’n helpu i wneud sgwrs â phobl yn un ystyrlon

  • Cwestiynau pen agored
  • Cadarnhau – sylwi ar gryfderau
  • Gwrando’n Fyfyriol
  • Crynhoi mewn modd sy’n grymuso

Mae cadw’r pwyslais ar gryfderau pobl yn rhan allweddol o ddull sy’n rhoi pwyslais ar ganlyniadau, ond mae hynny’n golygu gofyn y cwestiynau cywir a gadael i’r sgwrs lifo:

  • Ymgysylltu â phobl a’u helpu i feddwl am eu gobeithion a’u hofnau cyn rhoi cynllun ar waith 
  • Edrych ar y manteision a’r anfanteision – helpu pobl i feddwl ac i siarad
  • Helpu pobl i adeiladu ar eu cryfderau a rhai eu teulu a’u cymuned 
  • Helpu pobl i sylwi ar eu cyflawniadau ac i ragweld bygythiadau

Cofiwch:

  • Gwrando’n astud a dangos empathi
  • Meddwl am bryderon a dyheadau 
  • Derbyn ei fod yn naturiol y bydd pobl fod yn amddiffynnol
  • Hybu ymdeimlad yr unigolyn o’u galluoedd ei hunain
  • Osgoi ffraeo a gwrthdaro.

Mae’r fideo hyfforddi canlynol yn dangos gweithiwr yn sgwrsio â mam. Dyma eu sgwrs gyntaf – mae’n digwydd ar ôl atgyfeiriad gan wasanaethau cymdeithasol.
Mae’r fideo cyntaf yn dangos y gweithiwr yn canolbwyntio ar waith papur a risgiau. Nid yw hwn yn ddull canlyniadau.

Mae’r ail fideo’n dangos y gweithiwr yn defnyddio dull sy’n rhoi pwyslais ar ganlyniadau, sy’n ennyn ymddiried ac yn helpu’r fam i siarad am yr hyn sydd wedi digwydd.

Dyma rai adnoddau a all eich helpu i ddeall egwyddorion dull sy’n rhoi pwyslais ar ganlyniadau.

Sut i ddefnyddio dull canlyniadau mewn gwasanaethau Gwybodaeth, Cyngor a Chymorth (IAA)

Mae egwyddorion Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 yn cynnwys:

  • pwyslais ar hybu llesiant
  • dull ataliol
  • mwy o lais a rheolaeth i’r unigolyn
  • gweithio mewn modd cydgynhyrchiol ag unigolion a’u teuluoedd a’u ffrindiau

Mae’r gwasanaeth IAA yn gwneud cyfraniad pwysig at gyflawni’r egwyddorion hyn. Yn benodol, mae’r sgwrs ‘beth sy’n bwysig’ yn rhoi’r cyd-destun i feithrin perthynas bositif a chydgynhyrchiol â phobl sydd angen cymorth.

Bydd sgyrsiau sy’n digwydd o fewn y gwasanaeth IAA yn rhoi pwyslais penodol ar helpu pobl i feddwl am eu canlyniadau, a chanfod eu cryfderau a chryfderau eu teulu a’u cymuned.

Rydym wedi datblygu pecyn hyfforddi i’r sawl sy’n gweithio mewn Gwasanaethau IAA i’w galluogi i gael sgyrsiau gwell:

Sut mae defnyddio dull canlyniadau mewn gwasanaethau Gofal Cartref

Mae pobl yng Nghymru, gan gynnwys rhai ag anghenion gofal a chymorth cymhleth, eisiau byw yn eu cartrefi a’u cymunedau eu hunain gyda’r cymorth sydd ei angen, pan fydd ei angen arnynt.

Mae gofal cartref yn un ffordd o alluogi pobl i aros yn eu cartref.

Rydym wedi datblygu adnodd hyfforddi i helpu staff gofal cartref i fabwysiadu dull sy’n rhoi pwyslais ar ganlyniadau yn eu gwaith.

Gellir defnyddio'r adnodd hefyd i gefnogi staff sy'n ymgymryd â Fframwaith Sefydlu Cymru Gyfan ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol (AWIF). Rydym wedi nodi lle maent yn cyd-fynd â'r AWIF yn y canllaw.

Cysylltwch â ni am y pecyn y gallwch ei lawrlwytho.

Er sylw: Os na allwch weld cyflwyniadau PowerPoint drwy Internet Explorer, ceisiwch 'safio' y ddogfen i'ch 'desktop' er mwyn eu gweld.

Cael cydbwysedd rhwng hawliau a chyfrifoldebau: Ystyried risgiau

Gall fod yn anodd cael cydbwysedd rhwng hawliau a chyfrifoldebau gan fod risg yn aml yn cael ei weld fel rhywbeth i’w osgoi ac sy’n cael ei reoli gan weithwyr proffesiynol, yn hytrach na bod yn rhan o broses o wneud penderfyniadau ar y cyd.

Mewn gwirionedd, mae cymryd rhai risgiau’n rhan bwysig o fywyd pob dydd sy’n helpu pobl i wneud y pethau sy’n bwysig iddynt.

Rydym wedi comisiynu astudiaeth i helpu i ddeall sut y gall gweithwyr proffesiynol sy’n cefnogi pobl symud tuag at broses o wneud penderfyniadau ar y cyd. Canfu’r astudiaeth y dylai’r broses benderfynu fod yn:

  • Cytbwys – cydnabod y potensial ar gyfer buddiannau yn ogystal â’r risg o niwed, ac ystyried effaith emosiynol, seicolegol a chymdeithasol posibl pob opsiwn yn ogystal â’r corfforol
  • Amddiffynadwy – rheswm digonol, bod modd cyfiawnhau a’u bod wedi’u cofnodi’n gymesur, heb fod yn amddiffynnol nac wedi’i annog gan yr angen i’n gwarchod ni ein hunain a’n hasiantaethau
  • Cydweithredu – â phobl sy’n defnyddio gwasanaethau, eu teuluoedd a gweithwyr proffesiynol eraill, gan ddefnyddio’r holl adnoddau sydd ar gael i gyflawni’r canlyniadau sydd mwyaf bwysig i bobl.

Gallwch ddarllen yr adroddiad yn ei gyfanrwydd isod.

Sut i ddefnyddio dull canlyniadau wrth weithio â gofalwyr

Mae o leiaf 370,000 o ofalwyr yng Nghymru. Gyda 12 y cant, Cymru sydd â’r gyfran uchaf o ofalwyr yn y DU, gyda llawer ohonynt yn darparu mwy na 50 awr o ofal yr wythnos. Mae’r cyfrifiad yn dangos bod dros 30,000 o ofalwyr o dan 25 oed yng Nghymru, gyda 7,500 ohonynt o dan 16 oed.

Mae Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 yn sicrhau bod gan bob gofalwr yr hawl i gael eu hasesu os yw’n ymddangos bod angen cymorth arnynt. Rhaid i’r asesiad ystyried yr hyn mae’r gofalwr am ei gyflawni, a dyna pam mae angen cynnal sgwrs ‘beth sy’n bwysig’ ar ddechrau unrhyw gysylltiad â gofalwr.

Rydym wedi datblygu pecyn cymorth o bedwar adnodd i helpu ymarferwyr i asesu anghenion cymorth gofalwyr.

Bydd yr adnoddau hyn yn helpu ymarferwyr i gynnal asesiadau o ansawdd uchel o anghenion gofalwyr a bydd yn helpu ymarferwyr i weithio gyda gofalwyr a’u teuluoedd i ganfod y pethau sy’n wirioneddol bwysig iddynt ac i’w galluogi i gyflawni eu canlyniadau.

Er sylw: Os na allwch weld cyflwyniadau PowerPoint drwy Internet Explorer, ceisiwch 'safio' y ddogfen i'ch 'desktop' er mwyn eu gweld.

Beth yw’r cysylltiad rhwng canlyniadau personol a’r fframwaith canlyniadau cenedlaethol?

Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i wella llesiant pobl Cymru ac mae hynny’n egwyddor ganolog yn ei holl bolisïau.

Mae’r fframwaith canlyniadau cenedlaethol ar gyfer pawb sydd angen gofal a chymorth a gofalwyr sydd angen cymorth, eu teuluoedd a’u ffrindiau, ac ar gyfer pob gwasanaeth sy’n cyflawni swyddogaeth gwasanaethau cymdeithasol o dan y Ddeddf, fel awdurdodau lleol, mentrau cymdeithasol, mentrau cydweithredol, gwasanaethau sy’n cael eu harwain gan ddefnyddwyr, y trydydd sector a’r sector annibynnol.

Mae’n disgrifio llesiant ac mae’n cynnwys dull cyson i’w fesur.

Bydd pobl eisiau cyflawni canlyniadau sy’n bersonol iddynt yn eu hamgylchiadau eu hunain; fodd bynnag, bydd rhaid adrodd yn erbyn y dangosyddion cenedlaethol fel yr eglurir yn y fframwaith canlyniadau cenedlaethol.

Rydym eisiau eich adborth

Mae’r tudalennau adnoddau hyn yn cael eu datblygu’n barhaus. Byddwn yn lansio mwy o adnoddau a gwybodaeth yn fuan, felly rhannwch hyn â’ch cydweithwyr a dewch yn ôl yn rheolaidd i weld beth sy’n newydd. 

Rydym yn awyddus i gael eich adborth. Rydym eisiau eich adborth. Helpwch ni i wella trwy ateb arolwg byr.

Diweddarwyd diwethaf: 22 Mai 2019