Skip to main content
Hygyrchedd y safle
Newyddion

Rhoi tystiolaeth i'r 'Royal Commission into Aged Care Quality and Safety' yn Awstralia

18 Gorffennaf 2019
Lisa Trigg, ein Cyfarwyddwr Cynorthwyol Ymchwil, Data a Gwybodaeth

Yn ddiweddar, rhoddodd Lisa Trigg, ein Cyfarwyddwr Cynorthwyol Ymchwil, Data a Gwybodaeth, dystiolaeth i’r 'Royal Commission into Aged Care Quality and Safety' yn Awstralia. Yma, mae’n egluro hyd a lled y comisiwn a sut brofiad gafodd.

Beth yw’r Royal Commission?

Fel y rhan fwyaf o wledydd, mae Awstralia wedi cael llawer o broblemau’n ymwneud â’r hyn a elwir yno yn ‘aged care’ – sef yr hyn y cyfeiriwn ato yma fel gofal cymdeithasol ar gyfer pobl hŷn. Daeth y rhain i’r wyneb ar ôl datgelu problemau gyda cham-drin ac esgeulustod yn Oakden, sef uned ar gyfer pobl sy'n byw gyda dementia, ac yna cafodd cyfres o achosion cam-drin eu darlledu ar raglen deledu 'Four Corners' y sianel ABC – sy’n debyg i 'Panorama' yn y DU.

Mewn ymateb i hyn, penderfynodd Prif Weinidog Awstralia sefydlu’r 'Royal Commission into Aged Care Quality and Safety'. Sefydlwyd y comisiwn ar ddiwedd 2018, ac mae’n edrych ar bob elfen o sut y gofalir am bobl hŷn a beth sydd angen ei wneud i sicrhau gwell gwasanaethau gofal. Bwriedir cyhoeddi canfyddiadau’r comisiwn ym mis Ebrill 2020.

Pam y gofynnwyd i mi fod yno?

Gofynnwyd i mi roi tystiolaeth ar ôl i’r comisiwn glywed am fy ymchwil PhD i sut y gall llywodraethau helpu i wella ansawdd gofal i’r henoed. Ymchwil yw hon a gyflawnais yn Ysgol Economeg Llundain cyn ymgymryd â’m rôl yng Ngofal Cymdeithasol Cymru. Roedd yn ymwneud â chymharu sut mae Lloegr ac Awstralia yn mynd ati i sicrhau ansawdd mewn gofal preswyl. Treuliais bum mis yn Awstralia yn cyfweld pobl yn y sector, felly roedd y comisiwn yn awyddus i glywed am fy nghanfyddiadau.

Beth wnes i yn y comisiwn?

Cefais fy ngalw gan y comisiwn (gyda'm caniatâd!) i roi tystiolaeth mewn gwrandawiad ar ofal sy’n canolbwyntio ar y person yn Awstralia ddiwedd mis Mehefin. Roedd meddwl am ffyrdd y gallwn ni ddiffinio ansawdd mewn gofal cymdeithasol a’r cysyniad o ‘ansawdd sy’n canolbwyntio ar berthynas’, rhywbeth sy’n debyg iawn i’r syniad o ofal sy’n canolbwyntio ar y person, yn rhan fawr o fy ymchwil. Roedd gan y comisiwn ddiddordeb mawr yn hyn.

Gofynnodd tîm cyfreithiol y comisiwn i mi wrando ar dystion eraill a rhoi fy marn ar yr hyn oedd ganddyn nhw i’w ddweud wrth roi fy nhystiolaeth ddiwedd yr wythnos. Mae trawsgrifiad fy nhystiolaeth ar gael yma a gallwch hefyd weld gwe-ddarllediad o’m tystiolaeth ar 28 Mehefin yma.

Sut brofiad oedd e?

Roedd yn brofiad arbennig iawn. Roedd hi’n fraint i mi gael cyfrannu at waith y comisiwn, a gwnaeth ymrwymiad ac ansawdd y tîm argraff fawr arnaf i. O ddechrau fy nghyfranogiad, cefais ofal da ac roeddwn i wedi cael fy mharatoi’n dda cyn gadael y DU trwy gyfres o alwadau cynadledda i drafod fy nhystiolaeth. Gadewais y comisiwn yn obeithiol iawn y bydd y tîm yn gallu gwneud gwahaniaeth i bobl hŷn yn Awstralia.

Beth mae hyn yn ei olygu i Ofal Cymdeithasol Cymru?

Un o brif gyfrifoldebau fy rôl yw deall beth sy’n digwydd y tu allan i Gymru a’r gwersi y gallwn eu dysgu. Mae cymharu sut mae gofal cymdeithasol yn gweithio mewn gwahanol wledydd yn un o’r ffyrdd gorau i nodi cyfleoedd newydd ar gyfer gwneud pethau’n well. Roedd rhoi tystiolaeth i’r comisiwn hefyd yn ffordd wych o godi proffil Gofal Cymdeithasol Cymru a gwneud cysylltiadau â phobl sydd wedi ymrwymo i wneud gwahaniaeth i ansawdd a diogelwch ym maes gofal cymdeithasol.