Skip to main content
Hygyrchedd y safle

Covid-19: Gwybodaeth, arweiniad ac adnoddau i'ch cefnogi trwy'r pandemig

Tudalen hafan Covid-19
Diogelwch a lles ar-lein

Mae pandemig Covid-19 a’r angen am fesurau pellhau cymdeithasol yn golygu ein bod yn ddibynnol ar y rhyngrwyd nawr yn fwy nag erioed o’r blaen. Yma rydym wedi dod â gwybodaeth a syniadau allweddol ynghyd ar sut i gefnogi plant a phobl ifanc i aros yn ddiogel tra ar-lein.

Defnydd diogel o'r rhyngrwyd yn ystod Covid-19

Mae Safer Internet Centre yn rhybuddio am risg uwch o blant yn cael eu gorfodi a meithrin perthynas amhriodol tra bo'r ysgolion ar gau a phlant yn treulio mwy o amser ar-lein. Mae'r adnoddau hyn yn darparu gwybodaeth a chyngor sy'n benodol i'r argyfwng.

Mae yna adnoddau gan Think U Know a'r BBC i helpu plant a phobl ifanc i ddeall sut y gallant aros yn ddiogel ar-lein. Fe welwch gyngor hefyd ar faterion penodol fel seiberfwlio, gêmau diogel ar-lein a defnyddio apiau fel HouseParty.

Mae'r sefydliadau canlynol yn darparu gwybodaeth ar sut i gadw plant a phobl ifanc yn ddiogel tra ar-lein yn ystod argyfwng Covid-19.

Seiber fwlio

Yn ystod y cyfnod cloi cenedlaethol hwn mae plant a phobl ifanc yn dibynnu fwy ar gyfryngau cymdeithasol a rhwydweithiau ar-lein i gadw mewn cysylltiad â ffrindiau. Gall hyn adael plant a phobl ifanc yn agored i brofi bwlio ar-lein, a elwir yn seiber fwlio.

Daw'r adnoddau isod gan sefydliadau a gydnabyddir yn genedlaethol. Mae'r tri safle cyntaf yn darparu cyngor a chefnogaeth ar sut i adnabod a yw plentyn neu berson ifanc yn derbyn profiad o seiber-fwlio a'r hyn y gallwch ei wneud i'w cefnogi:

Mae'r safleoedd canlynol ar gyfer plant a phobl ifanc sydd angen cefnogaeth:

Cyngor ar ddiogelwch wrth chwarae gêmau ar lein

Wrth i fwy o blant aros adref ar hyn o bryd mae chwarae gêmau ar lein yn ffordd difyr i wario amser sbâr. Mae pland a phobl ifant yn gallu chwarae gêmau mewn llawer o ffyrdd gwahanol, o gonsol I ffônau symudol. Tra all chwarae gêmau ar lein cynnig awyrgylch difyr a llawn hwyl, mae hefyd risgiau i’r math hwn o chwarae.

Mae’r adnoddau isod yn dod o sefydliadau cenedlaethol ac maen nhw’n rhoi gwybodaeth ar sut i amddiffyn plant a phobl ifanc wrth iddynt chwarae gêmau ar lein, a chyngor ar beth i’w wneud os oes gennych bryderon:

Adnoddau i rieni a gofalwyr:

Adnoddau ar gyfer plant a phobl ifanc:

Atal cam-drin plant a phobl ifanc ar lein

Mae dysgu sut i ddefnhyddio’r rhyngrwyd yn beth hollol naturiol i blant a phobl ifanc ac mae’n bwysig eu cefnogi nhw i fyw mewn byd sy’n dibynnu ar dechnoleg. Gall hwn achosi bryderon i rieni, gofalwyr a gweithwyr proffesiynol ac mae’n anodd gwybod beth yw’r fford gorau i gadw plant a phobl ifanc yn ddiogel.

Beth yw cam-drin arlein?

Beth yw meithrin perthynas amhriodol a beth gallwch ei wneud Iiamddiffyn plant a phobl ifanc?

Beth yw radicaleiddio arlein a beth gallwch ei wneud i amddiffyn plant a phobl ifanc?

Gwybodaeth cyffredinol ar ddefnydd diogel o’r rhyngrwyd a chyfryngau cymdeithasol

Sut i roi gwybod am gam-drin

Os ydych chi’n amau bod eich plenty neu person ifanc yn dioddef o gam-drin ar lein cysylltwch â’r heddlu.

Gallwch roi gwybod am bryderon am gyswllt ar lein amhriodol neu am gynnwys amhriodol i’r ganolfan Child Exploitation and Online Protection (CEOP), sy’n cael ei redeg gan yr Asiantaeth Trosedd Cenedlaethol trwy eu ganolfan diogelwch

Defnyddio apiau ar-lein yn ddiogel

Mae'r byd o apiau yn gyflym, yn gyffrous ac yn newid yn gyson. Mae'n anodd i rieni a gofalwyr gadw golwg ar yr apiau y mae eu plant yn defnyddio, pa rai sy'n boblogaidd a pha mor ddiogel ydynt.

Mae'r adnoddau hyn yn rhoi canllawiau ar apiau, cyngor ar gyfyngiadau oedran a chefnogaeth i helpu i gefnogi plant a phobl ifanc i ddefnyddio apiau’n ddiogel. Ceir hefyd ganllaw manwl penodol ar yr ap poblogaidd ‘Houseparty’.

Amser o flaen sgrîn a lles

Mae yna lawer o drafodaeth ynghylch amser o flaen sgrîn a’r effaith gysylltiedig ar iechyd a lles plant, ac yn benodol y cysylltiad â lles corffol ac iechyd meddwl. Gyda’r niferoedd o blant bellach yn cael eu haddysgu ar-lein a’u hannog i ddefnyddio llwyfannau dysgu digidol, mae’r dolenni defnyddiol hyn yn helpu rhieni/gofalwyr i ddeall manteision ac anfanteision amser sgrîn a sut i reoli hyn gyda phlant a phobl ifanc.

Amser o flaen sgrin, technoleg, iechyd meddwl a lles (rhieni)

Datblygwyd y canllaw defnyddiol hwn gan Lywodraeth Cymru i edrych ar effaith amser o flaen sgrîn a thechnoleg ar les corffol, emosiynol a chymdeithasol plant a phobl ifanc. Mae’n rhoi dolenni i ymchwil ac awgrymiadau manylach i ddatblygu arferion technoleg iach. Mae yna hefyd adran ar nodi defnydd technoleg amheus neu afiach a ble i fynd i ofyn am gymorth os oes gennych bryderon.

Canllawiau ar weithgaredd corfforol, ymddygiad eisteddog a chwsg i blant dan 5 mlynedd oed.

Mae Sefydliad Iechyd y Byd wedi datblygu’r canllawiau i gynorthwyo rhieni i ddeall faint o amser o flaen sgrin sy’n addas yn ôl oedran. Mae hefyd yn edrych ar weithgaredd corfforol gofynnol a chwsg i gefnogi datblygiad. Mae’r canllawiau’n eithaf manwl, ond mae rhai ffeithluniau effeithiol i gefnogi rhieni/ gofalwyr yn gyflym.

Effeithiau amser o flaen sgrin ar iechyd: canllaw i glinigwyr a rhieni.

Mae’r canllaw hwn a gynhyrchwyd gan y Coleg Brenhinol Pediatreg ac Iechyd Plant (RCPCH) yn edrych i mewn i ymchwil amser o flaen sgrîn i blant a phobl ifanc a’r cysylltiad rhwng amser o flaen sgrîn a chanlyniadau negyddol. Mae hefyd yn darparu negeseuon ac awgrymiadau i rieni/ gofalwyr ar sut y gallant osod ffiniau ac ati fel teulu. Mae cysylltiadau defnyddiol hefyd a darnau eraill o ymchwil.

Syt i amddiffyn eich gwybodaeth a syt i ddefnyddio reolyddion rhieni

Rydym yn storio llawer o wybodaeth bersonol pan rydyn ni ar-lein. Mae'n bwysig bod y wybodaeth hon yn cael ei chadw'n ddiogel i atal troseddau fel twyll ariannol a hunaniaeth. Gall defnyddio rheolyddion rhieni fod yn ddryslyd ond mae'n rhan bwysig o gadw plant yn ddiogel ar-lein.

Mae'r adnoddau hyn a ddatblygwyd gan ‘Child Net’, Canolfan Rhyngrwyd Ddiogelach y DU, ‘Think U Know’ a ‘Internet Matters’ yn darparu awgrymiadau ar sut i gadw'ch gwybodaeth yn ddiogel ar-lein a sut i ddefnyddio rheolyddion rhieni.