Skip to main content
Hygyrchedd y safle

Covid-19: Gwybodaeth, arweiniad ac adnoddau i'ch cefnogi trwy'r pandemig

Tudalen hafan Covid-19

Cyfathrebu â’r gymuned F/fyddar

17 Ebrill 2020
Jeff Brattan-Wilson, Swyddog Arweiniol Ymgysylltu a Datblygu yng Nghofal Cymdeithasol Cymru

Mae hwn yn amser heriol iawn sy’n gofyn i weithwyr iechyd a gofal cymdeithasol i feddwl yn wahanol. Serch hynny, weithiau gall fod yn greadigol creu anawsterau anfwriadol i grwpiau ymylol a’r sawl y mae’n anodd cysylltu â nhw.

Rydyn ni wedi ysgrifennu’r blog hwn i roi cymorth i weithwyr gofal am sut y gallant gefnogi unigolion yng Nghymru sy’n defnyddio Iaith Arwyddion Prydeinig.

Pan fyddwch yn asesu neu’n sgwrsio gyda pherson byddar sy’n defnyddio Iaith Arwyddion Prydeinig fel eu hiaith gyntaf neu’u hiaith ddewisol dylech ystyried y canlynol:

  • mae cynyddu’r defnydd o asesiadau/sgyrsiau dros y ffôn yn ei gwneud hi’n lot fwy anodd i bobl sy’n defnyddio Iaith Arwyddion Prydeinig i gael mynediad at wasanaethau hanfodol. Mae hwn hefyd yn berthnasol i bobl drom eu clyw neu bobl hŷn sydd wedi colli eu clyw
  • yn aml iawn mae’r gymuned Fyddar yn gymuned gyfunol yn hytrach na chymuned unigol; gall hwn wneud y cyfnod hwn o ynysu’n anodd iawn i bobl Fyddar
  • efallai ei fod yn anodd i bobl Fyddar i gael gwybodaeth mewn fformat Iaith Arwyddion Prydeinig, felly mae peryg nad oes ganddynt yr holl wybodaeth
  • tra’n bod ni i gyd yn dod i’r afael â chadw pellter cymdeithasol gall fod yn gyfle i bobl sy’n gallu clywed i ddeall sut mae’n teimlo i fod yn berson Byddar - mae Charlie Swinbourne yn ysgrifennu am hyn yn ei flog ‘Social distancing’ and the deaf experience have a lot in common.

Yng Nghymru, fel ym mhobman arall, mae cyfieithwyr yn gweithio o adref ac efallai gaiff hwn effaith sylweddol ar allu gwasanaethau rheng flaen i drefnu cyfieithwyr Iaith Arwyddion Prydeinig.

Ond peidiwch ag ofni! Mae Cyfieithwyr wedi bod yn gyflym i sefydlu rhestr o’r sawl sy’n gallu cyfieithu bellter, trwy ddefnyddio meddalwedd fideo-gynadledda megis FaceTime, Skype, Zoom ac ati. Pan fyddwch yn defnyddio’r math hwn o feddalwedd cofiwch i roi amser ychwanegol i ddelio ag unrhyw anawsterau technegol. Bydd y cyfieithydd yn eich tywys trwy’r broses er mwyn sicrhau eich bod yn cyflawni amcanion y galwad gymaint â phosib.

Mae’r rhestr o gyfieithwyr wedi’i rannu gyda’r holl asiantaethau cyfieithu yng Nghymru, gan gynnwys Cyngor Gymru i Bobl Fyddar a’r Gwasanaeth Cyfieithu Cymru (GCC). Os ydych am siarad â rhywun sy’n defnyddio Iaith Arwyddion Prydeinig, cysylltwch â’ch asiantaeth cyfieithu arferol a fydd yn gweithio gyda’r cyfieithydd i sicrhau bod popeth yn rhedeg yn esmwyth, gan gynnwys galwadau y tu allan i oriau.

Cyngor ar gyfer gweithio gyda chyfieithydd:

  • rhowch amser ychwanegol ar gyfer y galwad
  • rhowch gymaint o gyd-destun ag sy’n bosib i’r cyfieithydd o flaen llaw
  • rhowch amser i’r cyfieithydd i gyfieithu
  • dylech ddisgwyl rhywfaint to ysbeidiau tawel - rhowch gyfle i’r cyfieithydd i gyfieithu
  • i rai pobl Fyddar, ni fyddan nhw wedi gweld unrhyw un ond y cyfieithydd am rai diwrnodau, os nad wythnosau. Byddwch yn ystyriol o hyn a deall efallai bydd y person Byddar yn ceisio cael sgwrs gyda’r cyfieithydd ar yr un pryd ac ateb eich cwestiynau
  • peidiwch ddweud “gofynnwch iddo/iddi/i Tim os ydy e’n iawn”, siaradwch yn uniongyrchol â’r person Byddar. Er enghraifft “sut wyt ti, Tim?” a bydd y cyfieithydd yn cyfieithu
  • cymrwch amser i ddysgu am arfer gorau o ran cyfieithu trwy fideo. Mae’r Gymdeithas Cyfieithwyr Iaith Arwyddion wedi creu canllaw defnyddiol, hygyrch.

Dewch yn ôl i'n blog yn rheolaidd i ddysgu am ymchwil barhaus yn y sector gofal cymdeithasol a sut y gall y dystiolaeth gefnogi'ch ymarfer yng Nghymru.

Os ydych chi eisiau gwybod mwy am ein blog ymchwil a thystiolaeth, cysylltwch â ni yn ymchwil@gofalcymdeithasol.cymru.